فراتحلیل پژوهشهای مرتبط با خشونت سیاسی - قومی: بازه زمانی 1386 الی 1400
نویسندگان
1 استادیار علوم سیاسی- توسعه، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
2 دانشجوی دکتری جامعهشناسی فرهنگی، دانشکده علوم اجتماعی، ارتباطات و رسانه، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز، تهران، ایران؛
3 استادیار جامعهشناسی، گروه تاریخ و جامعهشناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
4 دانشجوی کارشناسی جامعهشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
doi
10.22054/qpss.2023.70397.3118چکیده
خشونت سیاسی - قومی حاصل توسعه و تغییرات اجتماعی ناگهانی، ناهمگون و بیسازمان کنندهای است که به ظهور بیسازمانی اجتماعی و آنومی چندبعدی انجامیده و در گذار با ایجاد شکاف اجتماعی، کژ کارکردی نهادی، فاصله اجتماعی قومی و تقابل هویتی کلان - خرد (فشارهای ساختاری) و عوامل رسانهای (تحریک رسانههای خارجی، تبلیغات رسانهای، فعالیت فرقهای هدایتشده) ظهور، تداوم و شدت آن را تعمیق میبخشد. بر این اساس هدف اصلی تحقیق، مطالعه عوامل مؤثر بر خشونت سیاسی - قومی با شیوه فراتحلیل در بازه زمانی سالهای 1401-1386 است. روش فراتحلیل بوده که با حجم نمونه 20 سند، به روش نمونهگیری هدفمند با رعایت ملاکهای ورود و خروج انجام شده است. نتایج پژوهش حاکی از این است که عوامل فرهنگی (تعلق خردهفرهنگی، تحریک رسانهای، سرمایه فرهنگی، تعلق مذهبی)، اجتماعی (انزوای اجتماعی، هویت ملی، احساس تبعیض، احساس محرومیت و ناکامی)، سیاسی (انسجام سیاسی، مشارکت سیاسی، اعتماد سیاسی، فرهنگ سیاسی پایین)، روانی (احساس منزلت قومی، تنش و اختلاف قومی، احساس بیگانگی، تحریک هویت قومی) و عوامل زمینهای (تحصیلات، درآمد، طبقه اجتماعی) در خشونت سیاسی - قومی مؤثر بوده است.
