بررسـی رابطه خویشتن‌شناسی و عزت‌نفس با خودکارآمدی شغلی معلمان

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری تخصصی مشاوره، گروه مشاوره، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.

2 گروه آموزش روان‌شناسی و مشاوره، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 889-14665 تهران، ایران.

3 دانشجوی کارشناسی ارشد، رشته تحقیقات آموزشی، دانشگاه شهیدمدنی، تبریز، ایران.

doi
10.48310/edup.2026.21675.1449
چکیده

پیشینه و اهداف: در دنیای امروز که نظام‌های آموزشی با چالش‌های گوناگونی روبه‌رو هستند، توجه به متغیرهای روان‌شناختی مانند خویشتن‌شناسی، عزت‌نفس و خودکارآمدی شغلی بیش از پیش اهمیت یافته است. بنابراین، پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه خویشتن‌شناسی و عزت‌نفس با خودکارآمدی شغلی معلمان شهر مشکین‌شهر بود.روش‌ها‌: روش این پژوهش توصیفی از نوع همبستگی بود. جامعه‌ی آماری تمامی معلمان مدارس مشکین‌شهر در سال‌تحصیلی 1400-1399 به تعداد 1988 نفر و نمونه‌ی آماری تعداد 322 نفر بودند که با استفاده از فرمول کوکران و به شیوه نمونه‌گیری تصادفی ساده انتخاب شدند. ابزار پژوهش سه نوع پرسشنامه خودکارآمدی شغلی ریگز و نایت، خویشتن‌شناسی دیوید وتن و کیم کامرون و عزت‌نفس روزنبرگ بود.یافته‌ها: نتایج تحقیق حاضر نشان داد که بین عزت‌نفس و خویشتن‌شناسی با خودکارآمدی شغلی رابطه‌ی مثبت و معناداری وجود دارد. نتایج آزمون رگرسیون چندگانه نیز نشان داد که خودکارآمدی شغلی از طریق عزت‌نفس و خویشتن‌شناسی معنادار و قابل پیش‌بینی است.نتیجه‌گیری: نتایج بیانگر آن است که مهارت‌های عزت‌نفس و خویشتن‌شناسی برای معلمان امری مهم و ضروری است که منجر به خودکارآمدی شغلی در معلمان می‌گردد و خویشتن‌شناسی سهم بیشتری در افزایش خودکارآمدی شغلی معلمان را داشته است. این مهارت‌ها به معلمان کمک می‌کند تا درک عمیق‌تری از توانایی‌ها، ارزش‌ها و اهداف خود به دست آورند و در مواجهه با چالش‌های شغلی، اعتمادبه‌نفس و ثبات بیشتری نشان دهند. در نتیجه، معلمانی که از عزت‌نفس و خویشتن‌شناسی بالاتری برخوردارند، عملکرد مؤثرتری در کلاس درس داشته و روابط سازنده‌تری با دانش‌آموزان برقرار می‌کنند.