شناسایی مولفههای هوش دیجیتال معلمان در چارچوب توسعه برنامه آموزشی
نویسندگان
1 عضو هیات علمی، گروه علوم تربیتی، دانشگاه آزاد واحد اسلامشهر، تهران، ایران.
2 دانشجوی کارشناسی ارشد روانشناسی عمومی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه آزاد واحد تهران مرکزی، تهران، ایران.
3 دانشجوی کارشناسی آموزش کار و فناوری، دانشگاه فرهنگیان
doi
10.48310/edup.2026.22293.1457چکیده
در دنیای امروز، هوش دیجیتال بهعنوان یک مهارت اساسی برای بهبود عملکرد و کیفیت زندگی، و موفقیت در جامعه دیجیتال شناخته میشود. هدف پژوهش حاضر، شناسایی مولفههای هوش دیجیتال در معلمان میباشد. روش پژوهش از نظر هدف بنیادی، از نظر دادهها کمی، و روش تحلیل دادهها نیز تحلیل عاملی اکتشافی است. جامعه آماری، معلمان مدارس دخترانه ابتدایی شهرستان بهارستان میباشد و روش تعیین حجم نمونه نیز تصادفی ساده بود. حجم نمونه با استفاده از جدول مورگان تعداد ۱۰۰ نفر تعیین شد. جمعآوری اطلاعات با استفاده از پرسشنامه محققساخته انجام شد. این ابزار شامل ۲۳ سوال در یک طیف لیکرت بود. در این پژوهش، جهت تجزیه و تحلیل داده از نرم افزار SPSS27 استفاده شد. نتایج تحلیل عاملی اکتشافی، ۸ عامل هوش دیجیتال را شناسایی کرد که شامل: مدیریت تصویر آنلاین و آگاهی از حریم خصوصی (کنترل آگاهانه هویت دیجیتال)، مهارتهای دیجیتال و استفاده از ابزارهای آنلاین (افزایش کارآمدی آموزشی و حرفهای)، اعتماد به منابع و صحت اطلاعات آنلاین (تقویت تفکر انتقادی و سواد اطلاعاتی)، امنیت و حفاظت از دستگاهها (کاهش آسیبپذیری در برابر تهدیدات سایبری)، اخلاق دیجیتال و مسئولیتهای آنلاین (ارتقای تعاملات مسئولانه و محترمانه)، ارتباطات آنلاین و استفاده از شبکههای اجتماعی (بهبود کیفیت ارتباطات دیجیتال)، آگاهی از خطرات و تهدیدات فضای مجازی (افزایش رفتارهای پیشگیرانه)، و تمایل به استفاده از فناوریهای نوین (آمادگی برای پذیرش نوآوریهای دیجیتال) میباشد.