بررسی تطبیقی رابطۀ ساخت سیاسی و دولت با توسعه اقتصادی (ایران، ژاپن و کره جنوبی2010- 1860)

نویسندگان

1 استادیار گروه علوم سیاسی، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 دانشجوی دکتری علوم سیاسی، گروه علوم سیاسی، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

3 استادیار علوم سیاسی دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

doi
10.22054/qpss.2022.69339.3093
چکیده

مرور تاریخ تکاپوی توسعه ایران در بیش از 150 سال گذشته نشان دهنده دوره­هایی از همراهی یا پیش و پس بودن از کشورهاست. ژاپن و کره­ جنوبی در این زمینه جایگاه مشخصی دارند. در این پژوهش تلاش می‌شود وضعیت توسعه در ایران را در مقایسه با دو کشور مذکور در مقاطع تاریخی (1926-1860 و 2010-1963) در چارچوب مدل نهادی نورث، عجم اوغلو و رابینسون مورد بررسی قرار دهد. این پژوهش از نظر هدف، توسعه‌ای و از نظر روش، نهادگرای تطبیقی است. این رهیافت بر قواعد، رویه‌ها و سازمان‌های رسمی تمرکز دارد که با استفاده از تکنیک‌های تاریخ‌دانان و حقوقدانان به توضیح رابطه میان ساختارهای نهادی و موفقیت یا شکست سیاست‌ها می‌پردازد. پرسش اصلی این است که علی­رغم ایجاد ساخت سیاسی در ایران در قرن نوزدهم در مقایسه با تجارب ژاپن در نیمه دوم قرن نوزدهم و کره­ جنوبی در اوایل قرن بیستم، چرا برنامه توسعه در ایران خوب پیش ­­نرفته و ترتیبات نهادی سیاسی و اقتصادی فراگیر حاصل نشده است؟ نتایج بدست آمده نشان می­دهد که به دلیل عدم تکامل نهادی زمینه‌های همسویی دولت و ملت، توسعه در ایران در مقایسه با دو کشور مذکور بصورت موفقیت‌آمیزی فراهم نشد.