فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پیشینه و اهداف: پژوهش حاضر با هدف تحلیل تطبیقی اندیشه‌های انتقادی هنری ژیرو و پائولو فریره در تبیین هویت و مأموریت معلمان انجام شده است. با توجه به تفاوت‌های تاریخی و اجتماعی میان این دو اندیشمند، هر دو بر این اصل مشترک تأکید دارند که آموزش فرآیندی سیاسی، فرهنگی و اخلاقی است و معلمان باید به‌عنوان عاملان تغییر اجتماعی، روشنفکران عمومی و کنشگران آگاه ایفای نقش کنند؛ امری که خلأ پژوهش‌های تطبیقی منسجم در این حوزه را آشکارتر می‌سازد. روش این پژوهش از نظر رویکرد تطبیقی (بردی)، از نظر هدف بنیادی–کاربردی و از حیث ماهیت کیفی–توصیفی است و با استفاده از تحلیل محتوای کیفی بر اساس الگوی چهارمرحله‌ای بردی انجام شده است. روایی ابزار از طریق بازبینی متخصصان و پایایی آن از طریق توافق بین دو پژوهشگر در مراحل تفسیر و مقایسه تأمین شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد فریره آموزش را «کنش رهایی‌بخش» می‌فهمد که بر پایه گفت‌وگوی انتقادی، آگاهی‌بخشی و رهایی از بی‌صدایی، انفعال آموخته‌شده و غفلت اجتماعی استوار است. در مقابل، ژیرو آموزش را «سیاست فرهنگی مقاومت» تلقی می‌کند و بر مبارزه با نولیبرالیسم، نقد هژمونی فرهنگی و بازسازی حوزه عمومی تأکید دارد. همچنین هویت معلم در اندیشه فریره بر مسئولیت اخلاقی و رابطه انسانی مبتنی است، در حالی‌که ژیرو معلم را روشنفکر انتقادی و مداخله‌گر فرهنگی می‌داند. نتیجه‌گیری پژوهش نشان می‌دهد تلفیق عناصر کلیدی این دو دیدگاه می‌تواند الگویی بومی‌پذیر برای تحول تربیت معلم در ایران فراهم آورد و نقش معلم را از مجری برنامه‌های رسمی به کنشگری آگاه و مسئول اجتماعی ارتقا دهد.