عوامل کلیدی در توسعه روستایی از دیدگاه جمعیت‌شناختی

نویسندگان
doi
10.30490/rvt.2018.59178
چکیده

  این مطالعه در صدد است نشان دهد که توسعه روستایی، بر خلاف برداشت­ همگانی، مفهومی بسیار پیچیده است که عوامل متعددی در آن دخالت دارند. برخی از این عوامل، مانند «جمعیت» مورد غفلت یا کم­توجهی قرار می­گیرند. عامل جمعیت، در برنامه­های اولیه توسعه اقتصادی و اجتماعی کشور نقشی نداشته و اشاره به جمعیت روستایی و برخی ویژگی­های آن، تعارفی بیش نبوده است؛ به گونه­ای که حتی تعداد روستاهای کشور به دلیل نداشتن تعریف جامع و مانع، درسرشماری­ها بیش از 16هزار اختلاف داشته است. با توجه به اینکه توسعه روستایی، برنامه­ای مکان­محور، و هدف نهایی آن ارتقای سطح زندگی جمعیت­های روستایی است، به ناچار، نه تنها زیستگاه­های روستایی، بلکه ویژگی­های جمعیتی و آرمان­های مردمی که در آنها زندگی می­کنند نیز باید مدنظر قرار گیرد تا ادامه زندگی در آنها مقدور گردد؛ آن هم در شرایطی که در برخی ازاستان­ها، بیش از 80 درصد آبادی­ها را سکونتگاه­های کم­جمعیتی تشکیل می­دهند که در مواردی مشمول برنامه­های توسعه نمی­شوند و نتیجه این امر، دامن زدن به کوچ روستاییان به شهرهاست. این مقاله نقش ویژگی­های جمعیتی و لزوم توجه جدی به آنها را به عنوان یک عامل کلیدی در توسعه روستایی نشان می­دهد تا شاید به تغییر نگرش­ها بینجامد و به اقدام کارسازتری بینجامد.