آسیب‌شناسی کلاس‌های چندپایه در زیست‌بوم جدید و راهکارهای بهبود کیفیت‌ آموزش آن: مطالعه‌ای پدیدارشناسانه

نویسندگان

1 استادیار گروه علوم تربیتی دانشگاه فرهنگیان

2 استادیار گروه آموزش علوم تربیتی دانشگاه فرهنگیان

3 استادیار گروه آموزش علوم تربیتی دانشگاه فرهنگیان

doi
10.48310/edup.2025.16845.1419
چکیده

پژوهش حاضر با هدف آسیب‌شناسی کلاس‌های چندپایه در زیست‌بوم جدید در دوران پاندمی کرونا و شناسایی راهکارهای بهبود کیفیت‌ آموزش آن در دوران پساکرونا انجام شد. پژوهش از نظر هدف کاربردی و از لحاظ شیوه گردآوری داده‌ها کیفی است که با روش پدیدارشناسی انجام شد. داده‌ها با استفاده از روش نمونه‌گیری زنجیره‌ای یا گلوله‌برفی و مصاحبه عمیق نیمه‌ساختاریافته با چهارده نفر از آموزگاران سرآمد کلاس‌های چندپایه گردآوری و بر اساس الگوی کلایزی تحلیل گردید. در یازدهمین مصاحبه، اشباع نظری داده‌ها حاصل شد، اما به منظور اعتباربخشی یافته‌ها، مصاحبه‌ تا چهاردهمین نفر ادامه یافت. تحلیل داده‌ها منجر به شناسایی دو مقوله، شش مضمون اصلی و بیست مضمون فرعی گردید. آسیب‌های شناسایی شده کلاس‌های چندپایه در زیست‌بوم جدید شامل عدم امکان تدریس تلفیقی، فقدان فنون مدیریت کلاس الکترونیکی، تشدید نابرابری و بی‌عدالتی آموزشی، دشواری برنامه‌ریزی درسی، دشواری مدیریت زمان (آسیب‌های آموزشی)، غفلت از تفاوت‌های فردی، مغفول ماندن دروس آزمایشگاهی و عملی، رشد اهمال‌کاری تحصیلی و تهدید سلامت روان (آسیب‌های فردی)، کاهش مشارکت خانواده‌ها و بدبینی به زیست‌بوم جدید (آسیب‌های خانوادگی) بود. راهکارهای بهبود کیفیت آموزش آن شامل بهره‌گیری از یادگیری ترکیبی، توانمندسازی آموزگاران، تلفیق محتوا در دروس چندپایه، توجه به دروس آزمایشگاهی، عملی و تربیتی و راه‌اندازی و تجهیز کتابخانه کلاسی (راهکارهای آموزشی)، تدوین و توزیع بسته یادگیری خودآموز و ارتقای بهداشت روان (راهکارهای فردی)، تقویت سواد فناورانه خانواده‌ها و تعالی تعامل خانواده و مدرسه (راهکارهای خانوادگی) بود. نتیجه‌گیری پایانی نشان داد؛ آموزش الکترونیکی به عنوان مکمل آموزش حضوری امکانات و قابلیت‌های کم‌نظیری برای بهبود کیفیت آموزش در کلاس‌های چندپایه دارد

کلیدواژه‌ها