تحلیل تجارب زیسته‌ی فارغ‌التحصیلان دانشگاه فرهنگیان از چالش‌های دروس کارورزی

نویسندگان

1 گروه علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران.

2 اگروه آموزش علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی: 889-14665، تهران: ایران.

doi
10.48310/edup.2025.16037.1411
چکیده

زمینه و هدف: کارورزی در ایران و جهان، به‌عنوان بخشی پویا و ارزشمند از آموزش معلمان و تجربه‌ای ماندگار در تربیت حرفه‌ای آنان شناخته می‌شود. هدف پژوهش حاضر، تحلیل تجارب زیسته‌ی فارغ‌التحصیلان دانشگاه فرهنگیان از چالش‌های دروس کارورزی بود. به اقتضای هدف و سؤالات، از رویکرد کیفی و روش‌ پژوهش پدیدارشناسی توصیفی بهره برده شد. میدان پژوهش شامل فارغ‌التحصیلان دانشگاه فرهنگیان استان کردستان در بازه‌ی سال‌های تحصیلی 1398 تا 1400 با سابقه‌ی کار در مدارس بود که با روش نمونه‌گیری در دسترس، 14 نفر از معلمان (2 زن و 12 مرد) انتخاب شدند. ابزار جمع‌آوری اطلاعات، مصاحبه‌ی نیمه‌ساختاریافته‌ بود که با معیار اشباع یافتگی پاسخ‌ها، مصاحبه صورت گرفت و کمک کدگذاری باز و سپس محوری مورد تحلیل قرار گرفتند. یافته‌ها در دو تم حاصل شد. تم نخست: شناسایی چالش‌ها و تم دوم: ارائه‌ی راهکارهایی برای برون‌رفت از این چالش‌ها. باتوجه‌به یافته‌های پژوهش، کمبودهایی در واحدهای درسی کارورزی وجود دارد: عدم مشارکت معلم راهنما با دانشجو-معلم در مباحث کلاسی و رابطه‌ی استاد - شاگردی با دانشجو-معلم، ناکارآمدی آموزه‌های واحدهای تئوری درس کارورزی، وجود خلأ دررابطه‌با آموزش چگونگی مدیریت کلاس‌های مجازی، نگاه آرمان‌گرایانه‌ و هدف‌گذاری‌های شخصی در مؤلفه محتوا، عدم آشنایی بعضی از مدرسین کارورزی با شیوه‌ پژوهش‌های کیفی، و در نهایت، عدم هماهنگی لازم در شیوه ارزشیابی از جمله این موارد بوده است. پژوهش حاضر پیشنهاد می‌کند تعامل میان آموزش‌وپرورش و دانشگاه فرهنگیان برای بهبود اجرای درس کارورزی تقویت شود، راهنمایان آموزشی در هماهنگی سرفصل‌ها مشارکت فعال‌تری داشته باشند، و پژوهش‌های آینده به بررسی چالش‌های اقتصادی و فرهنگی کارورزی بپردازند