ارائه چارچوبی مفهومی برای طراحی برنامه درسی مبتنی بر آینده
نویسندگان
1 استادیار گروه آموزش علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران.
doi
10.48310/edup.2024.15603.1403چکیده
هدف از این مطالعه، ارائه چارچوبی مفهومی برای طراحی برنامه درسی مبتنی بر آینده است. تغییر و تحولات سریع اجتماعی و رشد شتابان فناوری های نوین، انسانها را با چالش هایی در آینده مواجه خواهد ساخت. آماده سازی انسانها برای مواجهه با این چالش ها یکی از اصلی ترین اهداف آموزش و پرورش و آموزش عالی محسوب می شود. در این نظام های آموزشی نیز نقش برنامه درسی، بسیار تعیین کننده است. طراحان برنامه درسی به کمک آینده نگرها باید همواره آینده را مورد مطالعه و کنکاش قرار دهند. یکی از رویکردهای مطالعه آینده، آینده پژوهی است. آنها باید از طریق آینده پژوهی به پیش بینی وقایع احتمالی آینده بپردازند و نیازهای آینده را با استفاده از تکنیک های مشخص، شناسایی کنند، سپس برنامه درسی مبتنی بر آینده را شکل دهند. به طور کلی در این مقاله با استفاده از روش سندکاوی و تحلیل محتوا به نقش آینده نگری و آینده پژوهی در طراحی برنامه درسی مبتنی بر آینده پرداخته شده است. برای تحلیل داده ها از روش تحلیل مضمون استفاده شده است. چالش های احتمالی فراروی جامعه در حوزه های مختلف؛ وظایف نظام آموزشی برای مقابله با آن چالش ها؛ آینده نگری و جایگاه آن در برنامه ریزی؛ مطالعه آینده از طریق رویکرد آینده پژوهی؛ برنامه درسی مبتنی بر آینده و نیازهای آن، رویکردهای پژوهشی مناسب برای شناسایی این نیازها مورد مطالعه و تحلیل قرار گرفته و بر اساس آنها چارچوبی مفهومی برای طراحی برنامه درسی مبتنی بر آینده ارائه شده است.