پیامدهای سیاسی گسترش بنگاه‌های اقتصادی زودبازده در ایران؛ مطالعه موردی دولت نهم جمهوری اسلامی ایران (1384 تا 1388)

نویسندگان

1 استاد گروه علوم سیاسی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

2 عضو هیئت علمی گروه علوم سیاسی دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

doi
10.22054/qpss.2021.36101.2130
چکیده

 این پژوهش با روشی کیفی و انجام تحلیل تماتیک (مضمونی) به دنبال تحلیل رفتار سیاسی افراد یک واحد اجتماعی در واکنش به رفتار اقتصادی دولت است. دولت­ ها بعنوان نهادهایی تأثیرگذار با افراد، خانواده­ ها و جامعه ارتباط برقرار می­ کنند. هر راهبردی از سوی این واحدهای سیاسی، متضمن پاسخ از طرف دیگر حوزه­ های بیرونی است. افراد جامعه معمولاً به رفتار دولت ­ها بخصوص در حوزه اقتصادی واکنش نشان می ­دهند. بویژه اگر این دخالت دولت، واجد دلالت ­های هنجارین مانند عدالت باشد. اساساً فعالیت ­های اقتصادی دولت ­ها با هدف بسط عدالت است. دولت نهم فعالیت گسترش بنگاه ­های زودبازده را به منظور گسترش عدالت انجام داد. طبق یافته ­ها ضریب جینی در مناطقی که منابع مالی هدایت شده­ اند، کاهش پیدا می­ کند. دولت نهم در شروع کار خود سعی در توجه بیشتر به مناطق روستایی داشت. با توجه به کاهش ضریب جینی و افزایش احساس برابری در این مناطق، نوعی کنش سیاسی در قالب اجتماع‌سازی و بسیج سیاسی رخ داد که بعنوان سرمای ه­ای اجتماعی برای دولت نمایان شد. این بازنمایی بویژه در انتخابات ریاست جمهوری دولت دهم بعنوان ماحصل این اجتماع­سازی و ارتقای سرمایه اجتماعی بعنوان پیامد سیاسی گسترش بنگاه ­های کوچک در مناطق روستایی شناسایی شده است.