فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

خواب دانه مورد، تکثیر این گیاه از طریق بذر را مشکل می‌کند. بنابر‌این، در تحقیق حاضر، ابتدا در دو آزمایش جداگانه اثر برهمکنش شیوه‌های مختلف خراش‌‌دهی (تیمار با آب داغ به مدت 20 دقیقه، اسید سولفوریک 90% برای 5 دقیقه، تیغ و سنباده به مدت 10 دقیقه) با سرمادهی مرطوب (0، 15، 30 و 45 روز) و یا با غلظت جیبرلین (0 ، 250، 500 و 1000 میلی‌گرم در لیتر) روی شکست خواب بذر ارزیابی شد. نتایج نشان داد که بدون خراش‌دهی، جوانه‌زنی کمتر از 3 درصد بود امّا کاربرد شیوه-های مختلف خراش‌دهی، جوانه‌زنی نهایی را به 30 تا 67 درصد رساند. تیمار سرمادهی مرطوب و یا جیبرلین، جوانه‌زنی دانه،‌ بنیه و رشد دانه‌رست‌های حاصل از بذرهای خراش‌دهی شده را در حد معنی‌داری افزایش داد و بهترین تیمار خراش‌دهی با تیغ و سنباده همراه با 30 روز سرمادهی بود که جوانه‌زنی را به 91 درصد رساند. در آزمایش بعدی با استفاده از ترکیبات بازدارنده نقش اسید آبسیزیک و جیبرلین در تاثیر سرمادهی مرطوب بر شکست خواب دانه‌های خراش‌دهی شده، بررسی شد. نتایج نشان داد که کاربرد آبسیزیک اسید و همچنین پاکلوبوترازول (بعنوان بازدارنده سنتز جیبرلین) و دینی‌کونازول (بعنوان بازدارنده تجزیه ABA)، اثرات مثبت سرمادهی مرطوب روی جوانه‌زنی دانه‌های خراش‌دهی شده را برگشت داد. در مقابل کاربرد فلوریدون (بعنوان بازدارنده سنتز ABA) جوانه‌زنی دانه‌های خراش‌دهی شده و سرمادهی شده را افزایش داد. این نتایج پیشنهاد کردند که دانه‌های مورد علاوه بر خواب فیزیکی، دارای خواب فیزیولوژیکی هستند که سرمادهی از طریق افزایش نسبت جیبرلین / اسید آبسزیک آن را برطرف می‌کند.