اثربخشی برنامه آموزشی کارکردهای عالی عصبی- اجرایی بر خلاقیت دانشآموزان دوره اول متوسطه تبریز
نویسندگان
1 استاد،گروه علوم تربیتی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران.
2 دانشجوی دوره دکتری، رشته روانشناسی تربیتی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران.
3 دانشیار،گروه علوم تربیتی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران.
4 دانشیار،گروه علوم تربیتی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران.
doi
چکیده
پژوهش حاضر با هدف تعیین اثربخشی آموزش کارکردهای عالی عصبی- اجرایی بر خلاقیت دانشآموزان دوره اول متوسطه انجام گرفت. روش پژوهش کنونی از نوع نیمه تجربی با طرح پیشآزمون و پسآزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری تحقیق را تمام دانشآموزان پسر دوره اول متوسطه شهر تبریز در سال تحصیلی 1400-1399 تشکیل میدادند. که از این جامعه با استفاده از روش نمونهگیری هدفمند دبیرستان پسرانه دوره اول متوسه شاهد و دبیرستان پسرانه دوره اول متوسطه ولایت بهعنوان نمونه انتخاب شدند و بهصورت تصادفی دبیرستان پسرانه شاهد (19 نفر) در گروه آزمایش و مدرسه ولایت (21 نفر) در گروه کنترل قرارگرفت. به دانشاموزان گروه آزمایش، کارکردهای عصبی- اجرایی در زمینه انعطافپذیری شناختی در 8 جلسه، برنامهریزی و مهار هدف در 15 جلسه و تقویت حافظه کاری در 6 جلسه آموزش داده شد. برای جمعآوری دادهها از پرسشنامه خلاقیت عابدی استفاده شد. دادهها با استفاده از آزمون کوواریانس مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. یافتهها نشان دادند که آموزش کارکردهای عالی عصبی- اجرایی در افزایش خلاقیت با میزان اثر 76/0 معنادار بوده است (01/0 p< و 87/115F=) و در ضمن در ارتباط با اثربخشی کارکردهای عالی عصبی- اجرایی بر مؤلفههای سیالی، بسط، ابتکار و انعطاف بهترتیب با میزان اثر 69/0، 54/0، 51/0 و 55/0 معنادار گزارش شده است. نتایج نشاندهنده آن است که این روش میتواند به منزله رهیافتی آموزشی در رشد فرآیندهای عالی شناختی چون خلاقیت در یادگیرندگان مورداستفاده قرار گیرد که این امر باید مورد توجه و کاربست گروههایی چون مشاوران، مربیان مدارس و برنامهریزان آموزشی و پرورشی قرار گیرد.