راهبرد اقتصادی چین در رقابت هژمونیک با آمریکا در خاورمیانه

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری روابط بین‌الملل، گروه روابط بین الملل، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 استادیار روابط بین الملل، گروه ارتباط و علوم اجتماعی، واحد تهران شرق، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

3 استاد مدعو گروه روابط بین الملل دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال، تهران، ایران

doi
10.22054/qpss.2022.61462.2909
چکیده

از دوران مرکانتالیسم به بعد تجارت بین‌المللی همواره عرصه رقابت ژئوپلیتیک بوده و نظم بین‌المللی تک‌قطبی ایالات ‌متحده که پس از پایان جنگ سرد ظهور یافت، اساساً معماری امنیتی ویژه‌ای در منطقه استراتژیک خاورمیانه ایجاد نمود تا این کشور بتواند وضعیت موجود را به نفع خود حفظ نموده و سایر قدرت‌ها ناگزیر بین دو گزینه فعالیت در چارچوب و یا به چالش کشیدن آن، یکی را برگزینند. با توجه به اینکه رقابت ایالات ‌متحده و چین یکی از ویژگی‌های تعیین‌کننده نظم بین‌المللی قرن بیست و یکم می‌باشد لذا این موضوع در قالب مصون‌سازی استراتژیک تحت ساختار زنجیره ارزش جهانی مورد بررسی قرار گرفته است. پرسش اصلی این  است که راهبرد اقتصادی چین در رقابت با امریکا در خاورمیانه چیست؟ فرضیه پژوهش به این صورت است که راهبرد اقتصادی چین در رقابت با آمریکا در خاورمیانه، نفوذ هدفمند از طریق مؤثرترین بخش‌های زنجیره ارزش جهانی است. یافته‌های پژوهش بر اساس روش تبیینی- تحلیلی آن است که در نگاه خاورمیانه‌ای، چین با توجه به تلاش ایالات ‌متحده برای تشکیل جبهه تجاری یکپارچه برای مقابله با   دولتی این کشور و به ‌منظور کاهش ریسک امنیت انرژی خود، توجه به امنیت فناوری را با هدف قرار دادن رشد در سلسله‌مراتب زنجیره ارزش و کسب جایگاه در عالی‌ترین سطوح آن مدنظر قرار داده است.