طراحی و اعتباریابی الگوی شایستگی‌های دیداری- فضایی دانش‌آموزان دوره ابتدایی در درس ریاضی ویژه آموزش‌های مجازی

نویسندگان

1 دانشیار، گروه مدیریت و برنامه‌ریزی آموزشی، دانشکدة علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

2 دکتری برنامه‌ریزی درسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران.

3 دانشجوی دکتری مدیریت آموزشی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

4 دکتری برنامه ریزی درسی دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

5 کارشناس ارشد برنامه‌ریزی درسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران.

6 کارشناس ارشد روان‌شناسی عمومی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد فیروزآباد، فیروزآباد، ایران.

doi
چکیده

هدف پژوهش حاضر، طراحی و اعتباریابی الگوی شایستگی‌های دیداری- فضایی دانش‌آموزان در درس ریاضی ویژة آموزش‌های مجازی بود. این پژوهش جزء پژوهش‌های ترکیبی، از نوع اکتشافی متوالی و مدل طبقه‌بندی بود که در دو مرحلة کیفی و کمّی اجرا شد. بخش کیفی با استفاده از روش فراترکیب تبدیلی و طی شش مرحلة‌ ساندلوسکی و باروسو (2007) انجام گرفت. الگوی شایستگی‌های دیداری- فضایی دانش‌آموزان در درس ریاضی در قالب دو شایستگی مربوط به دانش‌آموزان و شایستگی مربوط به معلمان طراحی شد. سپس، بخش کمّی به‌ منظور اعتباریابی الگوی یادشده تعریف شد. بخش کمّی با استفاده از روش توصیفی پیمایشی و مقیاس محقق‌ساخته انجام گرفت. جامعة آماری این بخش معلمان دورة ابتدایی بود که ابزار در بین 65 نفر از معلمان دورة ابتدایی شیراز توزیع شد. به منظور تعیین اعتبار مقیاس، از روش اعتبار محتوا و محاسبة شاخص‌های نسبت روایی محتوا و روایی محتوا استفاده شد. پایایی ابزار نیز توسط روش همسانی درونی محاسبه شد. داده‌های کمّی با استفاده از روش تحلیل عاملی تأییدی تجزیه و تحلیل شدند. بر اساس یافته‌ها، شایستگی‌های دیداری- فضایی دانش‌آموزان دورة ابتدایی در در دو مضمون اصلی «شایستگی‌های مرتبط با دانش‌آموزان» مشتمل بر هفت مضمون فرعی «مهارت‌های شناختی»، «عملکرد ذهنی»، «قدرت یادگیری»، «ساخت فضای ذهن»، «درک الگو»، «حافظة تصویری» و «توانایی شبیه‌سازی» و «شایستگی‌های مرتبط با معلمان» مشتمل بر سه مضمون فرعی «تهیة محتوای مناسب»، «مهارت‌های تدریس» و «طراحی آموزشی» طبقه‌بندی شدند که از اعتبار برخودار بود.