الگوی پیش‌بینی تکانشگری: نقش ابعاد کمال‌گرایی و راهبردهای مقابله‌ای

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری رشته روانشناسی بالینی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران.

2 استادیار روانشناسی بالینی،گروه روانشناسی بالینی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی دانشگاه شیراز، شیراز، ایران.

doi
چکیده

تکانشگری به‌عنوان سازه‌ای مرتبط با عوامل خطر در نظامیان دارای اهمیت ویژه‌ای است تا با پیش‌بینی ابعاد آن بتوان از خطراتی نظیر خودکشی، اعتیاد، بدرفتاری‌ها و پرخاشگری جلوگیری کرد. پژوهش حاضر باهدف پیش‌بینی الگوی تکانشگری نظامیان با استفاده از ابعاد کمال‌گرایی و راهبردهای مقابله‌ای آن‌ها صورت می‌گیرد. این پژوهش به روش توصیفی، از نوع همبستگی و به‌صورت پیمایشی انجام گرفت. جامعه آماری شامل کلیه نظامیان مشغول به خدمت در سه پادگان مستقر در شیراز و حجم نمونه 145 نفر بودند که به‌صورت خوشه‌ای و تصادفی انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه‌های تکانشگری بارات (1997)، کمال‌گرایی هیل (2004) و راهبردهای مقابله‌ای لازاروس و فولکمن (1984) بود و داده‌ها با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون گام‌به‌گام تحلیل شدند. مؤلفه‌های نظم‌ و سازمان‌دهی و فرارو اجتناب از متغیرهای تأثیرگذار در پیش‌بینی تکانشگری بودند بر اساس یافته‌ها‌ی این مطالعه سطح متوسطی از واریانس تکانشگری توجهی نظامیان توسط متغیرهای نظم و سازماندهی، تمرکز بر اشتباهات، فرار و اجتناب، مشکل‌گشایی و همچنین 34 درصد از واریانس مشترک تکانشگری حرکتی نیز توسط متغیرهای مشکل‌گشایی، فرار و اجتناب، ادراک فشار، نظم و سازماندهی و درنهایت 49 درصد از واریانس مشترک تکانشگری بی‌برنامگی توسط متغیرهای نظم و سازماندهی، ادراک فشار، هدفمندی، رویارویی، فرا و اجتناب و مسئولیت‌پذیری تبیین می‌شود. نتایج پژوهش حاضر، ضرورت بازشناسی نقش ابعاد مختلف کمال‌گرایی و راهبردهای مقابله‌ای را در پیش‌بینی تکانشگری نظامیان مورد تأکید قرار می‌دهد.