آب و هواشناسی انباشت و گدازش پوشش برف در ایران با بهره-گیری از داده‌های سنجندۀ مودیس

نویسندگان

1 پژوهشگر پسادکتری آب ‏وهواشناسی دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

2 استاد آب‏ وهواشناسی دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

doi
10.22059/jphgr.2021.290500.1007446
چکیده

هدف از پژوهش کنونی واکاوی آب‏وهواشناسی انباشت و گدازش پوشش برف در ایران با بهره‏گیری از داده‏های سنجندة مودیس است. برای این منظور، داده‏های روزانة نسخة ششم پوشش برف سنجندة مودیس برای بازة زمانی 1/7/1380 تا 31/6/1397 در تفکیک مکانی 500×500 متر دریافت شد. در گام بعدی داده‏ها به تفکیک هر سال آبی پردازش و فرایند محاسبة زمان‏بندی انباشت و گدازش روزهای برف‏پوشان انجام پذیرفت. پردازش‏ها نشان می‏دهد آغاز فصل انباشت برف از روی بلندی‏های البرز و بلندی‏های شمال ‏غرب کشور (رشته‏کوه‏های سبلان) از اوایل مهرماه آغاز می‏شود و به‏تدریج با سپری‏شدن فصل پاییز به ارتفاعات پایین‏تر گسترش می‏یابد. فصل انباشت برف بر روی رشته‏کوه‏های زاگرس از حدود دهة اول آبان‏ماه از ارتفاعات حدود 4000 متر آغاز می‏شود و به‏تدریج تا دهة اول آذرماه به ارتفاعات پایین‏تر (حدود 2200 متر) نیز کشیده می‏شود. طی ماه‏های آغاز انباشت برف در ایران، که دربردارندة ماه‏های مهر تا آذر است، ارتفاع برف‏مرز با آهنگ متوسط 54 متر در روز به پایین حرکت می‏کند؛ این در حالی است که طی ماه‏هایی که فرایند گدازش برف در آن رخ می‏دهد، یعنی ماه‏های دی تا شهریور، ارتفاع برف‏مرز با آهنگ متوسط 15 متر در روز به ارتفاعات بالاتر مهاجرت می‏کند.