آب و هواشناسی انباشت و گدازش پوشش برف در ایران با بهره-گیری از دادههای سنجندۀ مودیس
نویسندگان
1 پژوهشگر پسادکتری آب وهواشناسی دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
2 استاد آب وهواشناسی دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
doi
10.22059/jphgr.2021.290500.1007446چکیده
هدف از پژوهش کنونی واکاوی آبوهواشناسی انباشت و گدازش پوشش برف در ایران با بهرهگیری از دادههای سنجندة مودیس است. برای این منظور، دادههای روزانة نسخة ششم پوشش برف سنجندة مودیس برای بازة زمانی 1/7/1380 تا 31/6/1397 در تفکیک مکانی 500×500 متر دریافت شد. در گام بعدی دادهها به تفکیک هر سال آبی پردازش و فرایند محاسبة زمانبندی انباشت و گدازش روزهای برفپوشان انجام پذیرفت. پردازشها نشان میدهد آغاز فصل انباشت برف از روی بلندیهای البرز و بلندیهای شمال غرب کشور (رشتهکوههای سبلان) از اوایل مهرماه آغاز میشود و بهتدریج با سپریشدن فصل پاییز به ارتفاعات پایینتر گسترش مییابد. فصل انباشت برف بر روی رشتهکوههای زاگرس از حدود دهة اول آبانماه از ارتفاعات حدود 4000 متر آغاز میشود و بهتدریج تا دهة اول آذرماه به ارتفاعات پایینتر (حدود 2200 متر) نیز کشیده میشود. طی ماههای آغاز انباشت برف در ایران، که دربردارندة ماههای مهر تا آذر است، ارتفاع برفمرز با آهنگ متوسط 54 متر در روز به پایین حرکت میکند؛ این در حالی است که طی ماههایی که فرایند گدازش برف در آن رخ میدهد، یعنی ماههای دی تا شهریور، ارتفاع برفمرز با آهنگ متوسط 15 متر در روز به ارتفاعات بالاتر مهاجرت میکند.