واکاوی زمانی-مکانی سپیدایی روشن (White Sky Albedo)بالاتر از میانگین در ایران

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری آب‏ وهواشناسی، دانشکدة علوم جغرافیایی، دانشگاه خوارزمی، تهران

2 استاد آب ‏وهواشناسی، دانشکدة علوم جغرافیایی، دانشگاه خوارزمی، تهران

3 استاد آب‏ وهواشناسی، دانشکدة علوم جغرافیایی، دانشگاه اصفهان

doi
10.22059/jphgr.2021.301518.1007508
چکیده

هدف از پژوهش حاضر واکاوی رفتار زمانی- مکانی سپیدایی روشن در ایران است. سنجندة مودیس سپیدایی تیره را برای تابش مستقیم و سپیدایی روشن برای تابش پراکندة همسان‏گرد در ظهر محلی ارائه می‏دهد. برای این منظور، داده‏های ترکیبی سپیدایی سنجندة مودیس تررا- آکوا (MCD43A3v006) برای بازة زمانی 1378-1398 به‏صورت روزانه و در تفکیک مکانی 500×500 متر به‏کار گرفته شد. تغییرات زمانی- مکانی مقادیر سپیدایی روشن با استفاده از تحلیل مؤلفة اصلی واکاوی شد. نتایج نشان داد سه مؤلفة اصلی قادر به تبیین 7/97 درصد از پراش داده‏هاست. واکاوی مکانی سپیدایی روشن حاکی از آن است که سپیدایی‏های بالاتر از میانگین در نواحی مرتفع و کوهستانی ایران، همچون رشته‏کوه‏های زاگرس و البرز، ارتفاعات شمال غرب کشور مانند قله‏های سبلان و سهند وجود دارد که در ارتباط با پوشش برفی است. بنابراین، مؤلفة اول پوشش برفی نام‏گذاری شد. در مؤلفة دوم سپیدایی در سه فصل بهار، تابستان، و پاییز برابر است. واکاوی مکانی مؤلفة دوم نشان داد سپیدایی‏های بالاتر از میانگین در ارتباط با پوشش نمکی است. بنابراین، مؤلفة دوم پوشش نمکی نام‏گذاری شد. واکاوی تغییرات زمانی سپیدایی در مؤلفة سوم حاکی از آن است که سپیدایی‏های بالاتر از میانگین در برف‏خوان‏هاست. درنتیجه، مؤلفة سوم برف‏خوان نام‏گذاری شد.