واکاوی زمانی-مکانی سپیدایی روشن (White Sky Albedo)بالاتر از میانگین در ایران
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری آب وهواشناسی، دانشکدة علوم جغرافیایی، دانشگاه خوارزمی، تهران
2 استاد آب وهواشناسی، دانشکدة علوم جغرافیایی، دانشگاه خوارزمی، تهران
3 استاد آب وهواشناسی، دانشکدة علوم جغرافیایی، دانشگاه اصفهان
doi
10.22059/jphgr.2021.301518.1007508چکیده
هدف از پژوهش حاضر واکاوی رفتار زمانی- مکانی سپیدایی روشن در ایران است. سنجندة مودیس سپیدایی تیره را برای تابش مستقیم و سپیدایی روشن برای تابش پراکندة همسانگرد در ظهر محلی ارائه میدهد. برای این منظور، دادههای ترکیبی سپیدایی سنجندة مودیس تررا- آکوا (MCD43A3v006) برای بازة زمانی 1378-1398 بهصورت روزانه و در تفکیک مکانی 500×500 متر بهکار گرفته شد. تغییرات زمانی- مکانی مقادیر سپیدایی روشن با استفاده از تحلیل مؤلفة اصلی واکاوی شد. نتایج نشان داد سه مؤلفة اصلی قادر به تبیین 7/97 درصد از پراش دادههاست. واکاوی مکانی سپیدایی روشن حاکی از آن است که سپیداییهای بالاتر از میانگین در نواحی مرتفع و کوهستانی ایران، همچون رشتهکوههای زاگرس و البرز، ارتفاعات شمال غرب کشور مانند قلههای سبلان و سهند وجود دارد که در ارتباط با پوشش برفی است. بنابراین، مؤلفة اول پوشش برفی نامگذاری شد. در مؤلفة دوم سپیدایی در سه فصل بهار، تابستان، و پاییز برابر است. واکاوی مکانی مؤلفة دوم نشان داد سپیداییهای بالاتر از میانگین در ارتباط با پوشش نمکی است. بنابراین، مؤلفة دوم پوشش نمکی نامگذاری شد. واکاوی تغییرات زمانی سپیدایی در مؤلفة سوم حاکی از آن است که سپیداییهای بالاتر از میانگین در برفخوانهاست. درنتیجه، مؤلفة سوم برفخوان نامگذاری شد.