تحلیل ژئوپولیتیک راهبرد شرق مدیترانهِ جمهوری اسلامی ایران با تاکید بر دفاع مقدس

نویسندگان

1 استادیار گروه جغرافیا، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه لرستان، لرستان، ایران

2 استادیار گروه جغرافیا، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران

3 کارشناسی ارشد گروه جغرافیا، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران

doi
10.22054/qpss.2021.61213.2854
چکیده

تحولات و وقایع ژئوپولیتیکی همواره از عواملی هستند که زمینه­ساز ایجاد فرصت­ها و چالش­های ژئوپولیتیکی برای بازیگران سیاسی می­باشند و بازیگران سیاسی درصدد هستند تا بیشترین بهره را از فرصت­های ژئوپولیتیکی برده و چالش­ها را حذف یا کمرنگ نمایند. جنگ عراق علیه ایران از وقایعی بود که ضمن خلق چالش­های ژئوپولیتیکی برای ایران، فرصت­های ژئوپولیتیکی را نیز برای آن به خصوص در شرق مدیترانه فراهم آورد. از آنجا که امروزه منطقه شرق مدیترانه مهمترین حوزه نفوذ ایران شمرده می­شود، این مقاله می­کوشد بررسی نماید که جنگ تحمیلی عراق علیه ایران چگونه باعث معنادار شدن بنیان­های ژئوپولیتیکی ایران در منطقه شد و چگونه از فرصت­های ژئوپولیتیکی آن استفاده نمود.در این مقاله، اطلاعات به روش کتابخانه­ای و اسنادی گردآوری شده و به شکل تحلیلی- استنباطی تجزیه و تحلیل شده­اند. نتایج تحقیق نشان می­دهد که دفاع مقدس باعث خلق فرصت­های ژئوپولیتیکی برای ایران در شرق مدیترانه شد و ایران توانست بر پایه تعریف کد ژئوپولیتیکی محور مقاومت با استفاده از بنیان­های ژئوپولیتیکی شرق مدیترانه در دوره دفاع مقدس، پایه­های گسترش عمق استراتژیکی خود را در شرق مدیترانه تحکیم نماید و به مهمترین منطقه ژئواستراتژیک آن تا به امروز تبدیل شود.