شناسایی مؤلفه‌های مؤثر بر کیفیت عملکرد نومعلمان دانش آموخته شیمی در تدریس علوم تجربی

نویسندگان

1 استادیار آموزش شیمی، پردیس شهید چمران تهران، دانشگاه فرهنگیان. ایران.

doi
چکیده

هدف پژوهش حاضر شناسایی عوامل و مؤلفه­های مؤثر بر کیفیت عملکرد نومعلمانِ دانش­آموختۀ شیمی در فرایند تدریس علوم تجربی دورۀ اول دبیرستان می­باشد. روش پژوهش کیفی و از نوع داده بنیاد است. جامعه آماری شامل کلیۀ نومعلمان دانش آموختۀ شیمی و مدرسانِ دانشگاهِ فرهنگیان و همچنین متخصصان حوزۀ آموزش علوم تجربی در آموزش و پرورش بود. نمونۀ پژوهش روش نمونه­گیریِ هدفمند انتخاب شد. برای جمع‌آوری داده‌ها، از مصاحبۀ نیمه ساختار یافته استفاده شد. برای تجزیه و تحلیل اطلاعات از روش کدگذاری اِسمیت استفاده شد. روایی پژوهش از روش بازآزمایی اعضاء بدست آمد. یافته­های پژوهش نشان داد که عوامل و مؤلفه­های مؤثر بر کیفیت عملکرد نومعلمان برای تدریس علوم تجربی، حاوی پنج بُعد و بیست و هفت مؤلفه است که به ترتیب اهمّیّت شامل: برنامۀ درسی دانشگاه فرهنگیان، میزان آگاهی از مفاهیم علوم و دانشِ آموزشِ محتوا، میزان توانایی در تدریس، فعالیت­ها و توسعۀ حرفه­ای، امکانات و محتوای درسی می­باشد. در نتیجه برای دستیابی به کارایی مؤثر نومعلمان، بازنگری و ساماندهی برنامۀ درسی دانشگاه فرهنگیان و رفع نارسایی‌هایِ موجود، پایش و پژوهش در شیوه­های کارآمد کارورزی، تنظیم هِرم اعضای هیأت علمی دانشگاه، متناسب سازیِ برنامه درسی با توسعه و پیشرفت علم و فناوری، گسترش و اصلاح نگرشِ نو معلمان نسبت به روش­ها و فنون تدریس در بهبود و اثر بخشی برکیفیت آموزشی نیاز است.