تاثیر عصاره های چهار کولتیوار پسته (Pistacia vera) ایرانی بر روی میزان رشد آسپرژیلوس فلاووس و تولید آفلاتوکسین B1

نویسندگان

1 دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال، تهران، ایران

2 دانشیار قارچ شناسی، گروه میکروبیولوژی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال-دانشکده علوم زیستی-تهران-ایران

3 دانشیار سیستماتیک گیاهی گروه زیست شناسی دانشگاه ازاد اسلامی واحد تهران شمال تهران ایران

doi
10.22034/jpr.2024.8309.3311
چکیده

پسته Pistacia vera L. از مهم‌ترین اقلام صادراتی کشور ایران محسوب می‌شود که می‌تواند بستر مناسبی برای رشد قارچ‌های توکسین‌زا و در نتیجه تولید آفلاتوکسین B1 باشد. هدف از انجام این تحقیق بررسی اثرگذاری عصاره چهار رقم پسته‌ شامل اکبری، احمد آقایی، کله‌قوچی از شهر دامغان و بادامی سفید از شهر فیض آباد و همچنین اسیدهای چرب اولئیک، لینولئیک، پالمتیک و استئاریک موجود در آن بر رشد قارچ آسپرژیلوس فلاووس و کاهش میزان آفلاتوکسینB1 می‌باشد. در تحقیق حاضر عصاره پسته‌ها با دستگاه روتاری تحت خلاء تهیه و با دستگاه GC-MS، آنالیز شد. اثرات ضدقارچی عصاره‌ها و اسیدهای چرب به صورت مجزا با روش‌های دیسک دیفیوژن، حداقل غلظت مهارکنندگی، حداقل غلظت کشندگی و میزان آفلاتوکسینB1 با HPLC بررسی شد. بیشترین مقدار اسید چرب اولئیک با 3/66 % در پسته اکبری وجود داشت. از تاثیرگذارترین عصاره‌ها و اسیدهای چرب روی قارچ مورد بررسی، پسته اکبری و احمد آقایی با MIC برابر 10 میکروگرم بر میلی لیتر و به ترتیب MFC برابر با 200 و 250 میکروگرم و اسید چرب اولئیک با MIC و MFC برابر با 15 و 250 میکروگرم بر میلی لیتر بود. در ترکیب عصاره‌های چهار پسته به همراه چهار اسید چرب بیشترین میزان کاهش تولید آفلاتوکسین با 77/36 میکروگرم بر کیلوگرم، در مقایسه با نمونه شاهد(95/843 میکروگرم بر کیلوگرم) مشاهده شد. بنابراین اسیدهای چرب موجود در پسته بدون تاثیر بر روی طعم ومزه پسته می توانند به عنوان یک نگهدارنده زیست سازگار استفاده شوند.