اثر تلقیح باکتری ازتوباکتر بر برخی شاخصهای فیزیولوژیکی و بیوشیمیایی و مولکولی گیاه ریحان تحت تنش شوری

نویسندگان

1 Department of Biology, Falavarjan Branch, Islamic Azad University, Isfahan, Iran

2 گروه زیست شناسی سلولی و مولکولی، دانشکده علوم زیستی ، واحد فلاورجان، دانشگاه آزاد اسلامی ، فلاورجان، اصفهان، ایران

3 گروه میکروبیولوژی ، دانشکده علوم زیستی، واحد فلاورجان، دانشگاه آزاد اسلامی، فلاورجان، اصفهان، ایران

doi
10.22034/jpr.2024.8273.3297
چکیده

مقاومت به شوری در گیاهان یک ویژگی خاص برای کشاورزی به شمار می‌‌‌آید، زیرا شوری خاک یکی از عوامل محدود‌کننده رشد می‌‌باشد. باکتری‌های محرک رشد گیاه با مکانیسم‌های متفاوتی باعث تعدیل اثرات تنش‌های محیطی در گیاهان می‌شوند. بر همین اساس آزمایشی گلخانه‌ای به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح کامل تصادفی با سه تکرار انجام گردید. تیمارهای آزمایش شامل شوری ( 0، 100، 150 و 200 میلی مولارکلرید سدیم) و باکتری ازتوباکتر بود که روی گیاه ریحان انجام گردید. نتایج نشان داد که در تیمار تنش شوری با تلقیح گیاه توسط ازتوباکتر وزن خشک و تر گیاه (20%) نسبت به شرایط فاقد باکتری، در غلظت‌های مختلف شوری افزایش یافت. در تیمار شوری در عدم حضور باکتری افزایش میزان پرولین (6/48%) و فعالیت آنزیم‌های آنتی اکسیدان کاتالاز (059/0 واحد)، پراکسیداز (263/0 واحد) و سوپراکسیددیسموتاز (6/7 واحد) در گیاه مشاهده شد و به کار بردن باکتری همراه با تنش شوری باعث کاهش میزان فعالیت آنزیم‌های آنتی اکسیدان و پرولین گیاهان شد. در کلیه زمان‌ها تنش شوری باعث افزایش بیان ژن DRB2 و p5cs در گیاه شد و این افزایش در زمان 72 ساعت بیشترین میزان را دارا بود. در عین حال، به کار بردن باکتری همراه با تنش باعث کاهش میزان بیان ژن های مورد بررسی شد. نتایج تحقیق حاضر نشان دهنده نقش بسیار مؤثر تیمار با ازتو باکتر در کاهش اثرات تنش شوری، فعالیت آنتی اکسیدانی و افزایش بیان ژن های دخیل در کنترل تنش در گیاه ریحان است و می‌توان این اثرات را در گیاهان دیگر نیز بررسی کرد.