فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

توسعه حرفه‌ای معلمان به‌عنوان یک فعالیت مستمر، بیش از هر چیز وابسته به حضور فعال و خودانگیخته معلم است. دانشگاه فرهنگیان که تربیت‌معلم فکور را بنیادی‌ترین هدف خود قرار داده، با بازنگری اساسی برنامه کارورزی، به تأمل و ابزارها و شیوه‌های پرورش آن، توجه و تأکید فراوان نموده است. بر این اساس، هدف پژوهش «واکاوی درس‌پژوهی با رویکرد تربیت‌معلم فکور در برنامه‌درسی دانشگاه فرهنگیان و ارائه مدل مفهومی آن» و روش پژوهش، کیفی از نوع توصیفی-تحلیلی بوده است. جامعه پژوهش شامل کلیه دانشجومعلمان دوره کارشناسی و استادان درس‌پژوهی دانشگاه فرهنگیان است. از این جامعه براساس نمونه‌گیری هدفمند، با 30 نفر از دانشجویان و 15 نفر از استادان دانشگاه فرهنگیان، مصاحبه نیمه‌ساختاریافته به‌عمل آمد. متن مصاحبه‌ها در نرم‌افزار MAX.QDA 2010 کدگذاری و با روش پیشنهادیKrippendorff (2013)  تجزیه‌وتحلیل شد. یافته‌های تحلیل طی سه مرحله کدگذاری باز، محوری و گزینشی در قالب مدل مفهومی، با محوریت مقوله اصلی «درس‌پژوهی با رویکرد تربیت معلم فکور»، شرایط علی (منطق برنامه‌درسی و مؤلفه‌های آن)، شرایط زمینه‌ای (دانشگاه، وزارت آموزش‌وپرورش و ادارات تابعه، مدارس)، شرایط واسطه‌ای (ویژگی­های فردی استادان، معلمان‌راهنما و دانشجومعلمان، عوامل اجتماعی و سازمانی)، راهبردها (برنامه‌ریزی جامع و همه‌جانبه دانشگاه و وزارت آموزش‌و‌پرورش) و پیامدها (رشد من‌ حرفه‌ای) را منعکس نمود. درس‌پژوهی‌ به‌عنوان یکی از دروس تخصصی و الزامی برنامه‌درسی دانشگاه فرهنگیان، از دو جنبۀ «تمرین کار تیمی» و «آموزش و تمرین برای حل مسائل پیش‌روی کلاس درس» برای رشد حرفه‌ای دانشجومعلمان حایز اهمیت است. این نتایج در صورتی حاصل می‌شود که  میزان تأثیر اجرای مطلوب درس‌پژوهی، همواره واکاوی شده تا بررسی پیامدهای آن، بتواند راهگشای بیشتر برنامه‌ریزان درسی برای تربیت‌معلم فکور باشد. یافته‌های حاضر به‌عنوان چارچوبی مفهومی برای طراحی و تدوین شرایط مناسب تربیت‌معلم فکور برمبنای چرخه درس‌پژوهی می‌تواند مورد استفاده قرار گیرد.