تبیین مدل پدیدارشناختی کسب مهارت در دیدگاه دریفوس و دلالتهای آن برای حرفه تدریس
نویسندگان
1 استادیار پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران،ایران
doi
چکیده
مدل کسب مهارت دریفوس، نوعی تبیین پدیدارشناختی از رشد مهارت در طی زمان است. این مدل دارای مراحل پنجگانه مبتدی، مبتدی پیشرفته، متبحر، ماهر و متخصص است. شخص به میزان افزایش مهارت خود، از قواعد و دانش گزارهای فاصله گرفته و نوعی درگیری ماهرانه با متعلق مهارت خود پیدا میکند. تدریس، یکی از حرفههای مورد اشاره در ادبیات دریفوس است. رویکرد این پژوهش، کیفی و روش آن توصیفی - تحلیلی است. مسئله اصلی پژوهش، بررسی دلالتهای مدل کسب مهارت دریفوس در حرفه تدریس است. برای این منظور لازم بود تا در ابتدا، مؤلفههای رویکرد پدیدارشناختی دریفوس درباره کسب مهارت مورد بررسی قرار گیرند که نسبت میان دانش گزارهای و مهارت، نقش پیروی از قواعد در مهارتورزی، و جایگاه موقعیت و شهود، از مهمترین آنها بهشمار میآیند. سپس با توجه به این مبانی، دلالتهای مدل کسب مهارت دریفوسی در حرفه تدریس از معلم مبتدی تا رسیدن به عالیترین مرتبه یعنی معلم متخصص استخراج گردید. یافتههای این پژوهش نشان میدهد که برای تخصص در عمل تدریس، معلم باید نگرش خود را از موقعیتهای انتزاعی ایدههای نظری بهسوی کنشورزی فعال در فضای واقعی کلاس درس تغییر دهد. در نتیجه معلم متخصص با رشد در مراحل کسب مهارت، بهجای اصول انتزاعی به شهود متکی بر تجربههای خویش در موقعیتهای واقعی کلاس درس تکیه کرده و قادر به برنامهریزی خواهد بود.