جهانی شدن و سیر تحول هویت عرب- افغان‌ها

نویسندگان

1 استادیار گروه مطالعات منطقه ای دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران

2 دانشجوی دکتری مطالعات منطقه ای دانشگاه تهران

doi
10.22054/qpss.2020.23422.1676
چکیده

با حمله شوروی به افغانستان و به دنبالِ آن استخدام مجاهدین از تمامی جهان در نهایت شکل­گیری نطفه القاعده؛ جهان با پدیده جدیدی مواجه و شناخت ذات و ریشه‌های اقدامات این گروه به اولویتی جدی تبدیل شد. این نوشتار در پی شناخت روند شکل‌گیری و تحول هویتِ گروهی موسوم به عرب- افغان‌ها بعنوان ریشه شکل‌گیری القاعده و گروه‌های بنیادگرای اسلامی می‌باشد. با تمرکز بر سیر فرایند اقدامات عرب- افغان‌ها در سه مرحله: 1- جهاد علیه ارتش سرخ شوروی؛ 2- آماده شدن برای مقابله با حکومت‌های کشورهای اسلامی و 3- حامیان غربی ایشان و جهاد جهانی؛ همچنین با مدنظر قرار دادن مولفه‌های هویتی در سه وجهِ: اهداف، هنجارهای مشترک و هم ارزی‌ها- تفاوت‌ها؛ به نظر می‌رسد مراحل گذار در جهاد مقدس و دستورکار القاعده، متاثر از دگردیسی هویتی و تغییر هنجارها باتوجه به تغییر شرایط می‌باشد. در راستای پاسخگویی به پرسش، عوامل موثر بر شکل‌گیری و تحول هویتی عرب- افغان‌ها و ارزیابی این فرضیه مورد توجه قرار گرفته است که جهانی شدن و شکل‌گیری جامعه شبکه‌ای بعنوان متغیر مستقل و عدم توجه به باورهای گروه‌های مسلمان به شکل‌گیری هویت مقاومت در بین عرب- افغان‌ها منجر شده است