تدوین مدل ساختاری اعتیاد به بازی‌های اینترنتی براساس سیستم‌های بازداری/فعال‌سازی ‏رفتاری با میانجی‌گری استرس ادراک‌شده در نوجوانان پسر

نویسندگان

1 گروه روان‌شناسی، دانشکدۀ علوم انسانی، واحد سمنان، دانشگاه آزاد اسلامی، سمنان، ایران.‏

2 دانشیار، گروه روان‌شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران. ‏

3 گروه روان‌شناسی، دانشکدۀ علوم انسانی، واحد سمنان، دانشگاه آزاد اسلامی، سمنان، ایران.‏

doi
10.22059/japr.2025.376475.644925
چکیده

هدف پژوهش حاضر بررسی تدوین مدل ساختاری اعتیاد به بازی‌های اینترنتی براساس سیستم‌های بازداری/فعال‌سازی رفتاری با میانجی‌گری استرس ادراک‌شده در نوجوانان پسر بود. روش مطالعه توصیفی-همبستگی بود. جامعۀ آماری کلیۀ دانش‌آموزان پسر دورۀ متوسطۀ دوم شهر تهران در سال تحصیلی 1403-1402 بودند و 500 نفر به روش نمونه‌گیری خوشه‌ای تصادفی انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده‌ها شامل آزمون اعتیاد به بازی‌های اینترنتی (IGD-20 Test)، مقیاس سیستم‌های مغزی-رفتاری (BIS/BAS) و مقیاس استرس ادراک‌شده (PSC) بود. داده‌ها با استفاده از همبستگی پیرسون و مدل‌یابی معادلات ساختاری تحلیل شدند. نرم‌افزار تحلیل داده‌ها SPSS و AMOS نسخۀ 28 بود. یافته‌ها نشان داد آثار مستقیم سیستم‌های بازداری/فعال‌سازی رفتاری و استرس ادراک‌شده بر اعتیاد به بازی‌های اینترنتی معنادار بود. همچنین نتایج نشان داد که استرس ادراک‌شده در رابطۀ بین سیستم‌های بازداری/فعال‌سازی رفتاری با اعتیاد به بازی‌های اینترنتی نقش میانجی و معنادار دارد. براساس نتایج این پژوهش پیشنهاد می‌شود که رابطۀ بین این متغیرها در مداخله‌های مرتبط با اعتیاد به بازی‌های اینترنتی دانش‌آموزان مورد توجه قرار گیرد. همچنین توجه به سیستم‌های بازداری/فعال‌سازی رفتاری و استرس ادراک‌شده می‌تواند نقش بسزایی در کاهش گرایش نوجوانان به بازی‌های اینترنتی داشته باشد.