تحلیل دو رمانِ پرندة من و ماهیها در شب میخوابند بر اساس مؤلّفههای نوشتار زنانه
نویسندگان
1 استادیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه حضرت نرجس(س) رفسنجان
2 استادیار زبان و ادبیّات فارسی دانشگاه تهران
doi
10.22059/jlcr.2014.52685چکیده
با وجود تنوّعی که میان متون ادبیِ نویسندگان زن ایرانی در سالهای پس از انقلاب بهویژه از دهۀ هفتاد تاکنون وجود دارد، در همۀ آنها حسّاسیّتی آشکار نسبت به مسائل زنان و روابط جنسیّتی دیده میشود. اغلب نویسندگان این آثار، با بهکارگیری تکنیکها و مؤلّفههای فرمی یکسان، اندیشههای مشترک خود دربارۀ زن ایرانی را مطرح کردهاند. پرندۀ من و ماهیها در شب میخوابند، دو رمان خلقشده در دهۀ هشتاد، ازجملۀ این متون هستند و بررسی آنها میتواند ما را در شناخت بهتر تحوّلات ادبی در دهههای اخیر و جریان داستاننویسی در ایران یاری کند. پژوهش حاضر به تحلیل این رمانها با توجّه به مؤلّفههای فرمی و مضمونیِ «نوشتار زنانه» اختصاص دارد. این بررسی نشان میدهد که در هر دو اثر، اندیشههای زنانه با بهرهگیری از تمهیداتی مانند انتخاب راویان زن، روایت داستان در فضاهایی همچون خانه، آشپزخانه یا محفل زنانه، شخصیّتپردازی منفی مردان و نمایش گفتمان مخالف و نیز با تأکید بر مضامینی چون سلطۀ مردسالاری، جدایی عاطفی میان زن و مرد، تنهایی زنان و بیوفایی مردان مطرح شده است.
