تأثیر تدریس با روش معکوس در مقایسه با روش‌های همیاری، کاوشگری و سخنرانی بر یادگیری علوم‌تجربی دانش‌آموزان پایۀ ششم ابتدایی

نویسندگان

1 دانشیار مدیریت آموزشی، دانشکده مدیریت، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

2 دانشجوی دکترای تخصصی مدیریت آموزشی، دانشگاه خوارزمی. تهران. ایران

3 کارشناس ارشد مدیریت آموزشی، دانشگاه خوارزمی، تهران. ایران

doi
چکیده

این مطالعه با هدف بررسی تأثیر استفاده از روش­های معکوس، همیاری، کاوشگری و سخنرانی بر یادگیری علوم‌تجربی دانش‌آموزان پایه ششم ابتدایی انجام شده­است. این پژوهش کاربردی، با رویکرد کمی و به روش شبه آزمایشی با استفاده از سه گروه آزمایش و یک گروه گواه انجام شد. جامعه آماری، کلاس­های پایه ششم مدارس ابتدایی پسرانه شهرستان نیشابور بودند که در این پژوهش، 40 دانش­آموز از چهار کلاس در مدارس ابتدایی پسرانه در شهرستان نیشابور، که معلمان آن­ها به صورت هدفمند انتخاب شده بودند، مشارکت داشتند. در هر مدرسه ده نفر از دانش‌آموزان پایه ششم که با نظر معلمان از هوش متوسطی برخوردار بودند، انتخاب شدند. گروه­های آزمایش با استفاده از روش­های تدریس کاوشگری، همیاری و معکوس و گروه گواه به روش سخنرانی در پنج جلسه 45 دقیقه‌ای با استفاده از پروتکل­های طراحی شده آموزش دیدند. لازم به ذکر است دو جلسه هم به آموزش معلمان برای اجرای صحیح پروتکل­های آموزشی اختصاص یافت. مدت این دوره پنج هفته و محتوای آن درس نهمِ کتاب علوم تجربی، مبحث انرژی بود. ابزار گردآوری اطلاعات، شامل پروتکل­های طراحی شدۀ تدریس در روش­های همیاری، معکوس و کاوشگری و فرم­های پیش‌آزمون و پس­آزمون هر کدام با ده سوال بود؛ که روایی آن با استفاده از نظر معلمان مورد بررسی قرارگرفت. جهت تحلیل داده­های آماری از شاخص­های آمار توصیفی(میانگین و انحراف معیار) و آمار استنباطی(تحلیل کواریانس تک‌متغیره، تحلیل واریانس یک‌طرفه و آزمون تعقیبی توکی جهت بررسی معناداریِ تفاوت میانگین بین گروه­ها) استفاده شد. در رابطه با سوالاتِ تحقیق، نتایج نشان داد؛ بین روش‌های تدریس معکوس، کاوشگری، همیاری و سخنرانی در یادگیری دانش­آموزان پایه ششم ابتدایی در مبحث انرژی علوم تجربی تفاوت معناداری وجود دارد. نتایج حاکی از آن بود که بین اثرِ روش معکوس با اثرِ سایر روش­ها تفاوت معناداری وجود دارد. این پژوهش کاربرد روش تدریس معکوس را برای تدریس مباحث مختلف در کنار روش­های دیگری همچون همیاری و کاوشگری برای درس علوم تجربی پیشنهاد می­کند.