کرونا به مثابه رخداد در روابط بین الملل: نقص در کارویژۀ دولت-ملت در مواجهه با رخدادهای نوظهور

نویسندگان

1 دانشگاه تربیت مدرس

2 دانش آموخته دکتری روابط بین الملل دانشگاه تربیت مدرس

3 دانشجوی دکتری روابط بین الملل دانشگاه تربیت مدرس

doi
10.22054/qpss.2020.52410.2539
چکیده

در ماه­های اخیر شیوع جهانی ویروس کرونا ما را با امری نابهنگام و غیر منتظره مواجه کرد. رخدادی در قالب یک ویروس رقم خورد که در ردای تجربه ‌زیسته‌ انسان امروز دور از انتظار بود. به­واسطه‌ یک ویروس، ناکارآمدی­ها و نارسایی­های سازوکارهای حاکم بر جوامع انسانی بار دیگر مجال بروز یافتند. آنچه در مختصات تاریخِ اکنونِ روابط بین‌الملل ناممکن به نظر می­آمد، نابهنگام و ناخوانده در قامت رخدادی از راه رسید و ممکن گشت. در شرایط فوق، دولت- ملت‏ها در مواجهه با رخدادهای نوظهور نظیر کرونا گرفتار نوعی واماندگی، درماندگی و عدم آمادگی شده‏اند. از این­رو و با توجه به این بستر موضوعی، این پرسش­ها­ مطرح می­شوند که ریشۀ درماندگی دولت- ملت‏ها در قبال چالش‏های نوظهور چیست؟ پیامد مواجهه دولت- ملت‏ها با رخدادهای نابهنگام چون کرونا، به شیوۀ سنتی مبتنی بر حفظ بقا و امنیت دولت چه خواهد بود؟ در این راستا این استدلال مطرح می­شود که ماهیت و نوع چالش‏های نوظهور نظیر کرونا به­گونه‏ای است که از یک سو، دولت- ملت و نظم بین‏المللی مبتنی بر آن در مواجهه با این نوع از رخدادها گویا دچار نقص مادرزادی است؛ از سوی دیگر، فرایند یادگیری و سازگاری دولت- ملت سال‌هاست که متوقف شده است. در این نوشتار برای تحلیل اطلاعات بر روش تبیینی تاکید می‌شود.