فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی آموزش کاهش استرس مبتنی بر ذهن‌آگاهی بر شایستگی اجتماعی نوجوانان دختر مبتلا به اختلال رفتار درونی‌سازی‌شده انجام گرفت. روش پژوهش نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون و پس‌آزمون با گروه گواه و مرحلۀ پیگیری دوماهه بود. جامعۀ آماری شامل نوجوانان دارای اختلال رفتار درونی‌سازی‌شده بود که در دورۀ اول متوسطه در سال تحصیلی 1402-1401 در شهر قم مشغول به تحصیل بودند. 37 نوجوان دارای اختلال رفتار درونی‌سازی‌شده با روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب و با گمارش تصادفی در گروه‌های آزمایش (19 نفر) و گواه (17 نفر) جای‌دهی شدند. گروه آزمایش آموزش کاهش استرس مبتنی بر ذهن‌آگاهی را طی ده هفته در ده جلسۀ 90 دقیقه‌ای دریافت کردند. پرسشنامه‌های مورد استفاده در این پژوهش شامل پرسشنامۀ شایستگی اجتماعی (SCQ) و پرسشنامۀ سیاهۀ رفتاری کودکان و نوجوانان (CABI) بود. داده‌ها به شیوۀ تحلیل واریانس آمیخته و آزمون تعقیبی بونفرونی با نرم‌افزار آماری SPSS-23 تجزیه و تحلیل شدند. نتایج نشان داد آموزش کاهش استرس مبتنی بر ذهن‌آگاهی بر شایستگی اجتماعی (0/0001>P؛ 0/51=Eta؛ 36/83=F) نوجوانان مبتلا به اختلال رفتار درونی‌سازی‌شده تأثیر معنادار دارد. براساس یافته‌های پژوهش می‌توان نتیجه گرفت که آموزش کاهش استرس مبتنی بر ذهن‌آگاهی، با به‌کارگیری شیوۀ مواجهه با استرس و اعمال ذهن‌آگاهانه (تنفس، خوردن، نشستن و راه‌رفتن ذهن‌آگاهانه) می‌تواند به‌عنوان روشی کارآمد با بهبود شایستگی اجتماعی نوجوانان مبتلا به اختلال رفتار درونی‌سازی‌شده مورد استفاده قرار گیرد.