دیدگاه معلمان و دانشآموزان دوره ابتدایی در باره فضاهای فیزیکی آموزشی موثر بر سرزندگی تحصیلی دانشآموزان
نویسندگان
1 دانشیار، بخش مبانی تعلیم و تربیت دانشگاه شیراز، شیراز، ایران.(
2 دانشیار، بخش مبانی تعلیم و تربیت دانشگاه شیراز، شیراز،
3 کارشناس ارشد آموزش ابتدایی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران
doi
چکیده
هدف اساسی این پژوهش ترکیبی، تعیین فضاهای فیزیکی موثر بر سرزندگی تحصیلی دانشآموزان از دیدگاه معلمان و بررسی نگرش دانشآموزان دوره ابتدایی نسبت به آن بود. پژوهش در بخش کیفی به شیوه پدیدارشناسی توصیفی انجام شد. مشارکتکنندگان این بخش، معلمان باتجربه و صاحب نظر بودند که با رویکرد نمونهگیری هدفمند با روش معیار انتخاب گردیدند(13 معلم). روش گردآوری اطلاعات، مصاحبه عمیق نیمه ساختمند بود. با استفاده از روش تحلیل مضامین، 22 مضمون پایه(رنگ، پرده، چیدمان، شکل و اندازه کلاس ، ....) و 4 مضمون سازماندهنده(محرکات دیداری، فیزیک کلاس، فضای باز و تجهیزات) و یک مضمون فراگیر، از مصاحبهها استخراج گردید. در بخش کمی، پژوهش به شیوه توصیفی پیمایشی انجام گرفت. جامعه آماری، کلیه دانشآموزان دوره ابتدایی شهرستان شیراز بودند که از بین آنان، 192 نفر به شیوه نمونهگیری خوشهای تصادفی انتخاب گردید و با استفاده از پرسشنامه 16 گویهای محققساخته بدست آمده از بخش کیفی پژوهش، مورد مطالعه قرارگرفتند. روایی پرسشنامه با شیوه روایی محتوایی و همچنین همبستگی گویهها با نمره کل و پایایی به شیوه آلفای کرونباخ بررسی گردید. تحلیل یافتهها با استفاده از آزمون تی تک نمونه و تی مستقل در این بخش نشان داد که نگرش دانشآموزان در هر چهار بعد پرسشنامه، بهطور معنیداری پایینتر از میانگین میباشد(001/0=p). همچنین در ارتباط با نوع فضای فیزیکی موثر بر سرزندگی تحصیلی، در دو متغیر فیزیک کلاس و محرکات دیداری تفاوت معناداری به نفع دختران دیده شد(04/0=p) که میتوان گفت دختران نسبت به پسران تأثیرپذیری بیشتری از فضای فیزیکی را نشان میدهند. بر اساس تحقیق انجام شده، توجه به ایجاد فضای فیزیکی شاد و مناسب در فضای آموزشی از اهمیت درخور توجهی برخوردار است.