بررسی برنامه ‏درسی کارورزی با رویکرد تربیت معلم فکور از منظر اساتید دانشگاه فرهنگیان

نویسندگان

1 دکترای برنامه ریزی درسی دانشگاه علامه طباطبایی، تهران. ایران. (نویسنده مسئول)

2 دکترای برنامه ریزی درسی دانشگاه خوارزمی، تهران. ایران.

doi
چکیده

  این پژوهش، با هدف بررسی دیدگاه اساتید کارورزی دانشگاه فرهنگیان به شیوه کیفی و روش پدیدارشناختی انجام شده است. گردآوری اطلاعات با روش مصاحبه نیمه ساختاریافته بود و در ابتدا پرسش‏های راهنمای مصاحبه تهیه و پس از اجرای یک نمونه، متن مصاحبه پیاده و پرسش‏ها مورد تجدید نظر قرار گرفت، تا داده‏های جمع‏آوری شده برای پاسخ به پرسش پژوهش از ظرفیت بیشتری برخوردار باشد. تعداد 15 نفر از اساتید به‌صورت هدفمند انتخاب شدند این افراد به عنوان مجری برنامه‏ کارورزی با رویکرد معلم فکور در 4 ترم متوالی، اطلاعاتی عمیق و غنی از چگونگی اجرای برنامه و تأثیرات آن بر دانشجویان در اختیار پژوهشگر قرار دادند. هر مصاحبه بین 60 - 45 دقیقه به طول می‌انجامید و متن‏های حاصل از مصاحبه‏ها، با استفاده از روش کدگذاری(سه مرحله­ای) تحلیل و تفسیر شد. ارتباط طولانی مدت پژوهشگر به عنوان مدرس پرسابقه تربیت معلم و مشاهدات مداوم این محیط پژوهشی، اعتبار یافته­های پژوهش را مورد تایید قرار می‌دهد و یادداشت‌برداری دقیق و کدگذاری مفصل پایایی یافته‌ها را ممکن می‌سازد. یافته­های پژوهش نشان داد که رویکرد برنامه درسی دانشگاه فرهنگیان بر عمل تأملی و موقعیت محور تأکید دارد اما محتوا، مستلزم به‌کارگیری دانش ترکیبی(تربیتی موضوعی) و کاربردی است. یادگیری مبتنی بر بافت/ زمینه است و با توجه به موقعیت و تجربیات فردی، سازماندهی می‏شود. برنامه با به‌کارگیری راهبرد مشاهده تأملی، روایت‌نویسی، کنش‌پژوهی و درس‌پژوهی؛ گفتگوی دیالکتیکی، حل مسئله در آموزش، ارائه بازخوردهای تأملی، خودارزیابی و ارزیابی همتایان ‏بر اساس سطوح موفقیت در ارزشیابی، توانسته بر خودآگاهی حرفه‏ای، عاملیت، میل به یادگیری و تغییر، ریسک­پذیری برای روبرو شدن با چالش­ها، تعامل حرفه‏ای و کاهش فاصله میان نظر و عمل دانشجویان تأثیرگذار باشد. در اجرا، برنامه با چالش‏های: ساختار‏ها‏ی سازمانی، قوانین و رویه‏های حاکم بر روابط میان دانشگاه و آموزش و پرورش، حاکمیت روش‏ها‏ی سنتی در مدارس و محدود بودن شرایط برای کسب تجربیات حرفه‏‏ای، عدم پشتیبانی علمی‏ و حرفه‏ای از مجریان از سوی مراجع ذی‏ربط، مراکز علمی و پژوهشی متناسب با اقتضائات برنامه که موجب بازتعریف نوآوری‏ها در قالب تجربیات پیشین روبرو بوده است.