بررسی برنامه درسی کارورزی با رویکرد تربیت معلم فکور از منظر اساتید دانشگاه فرهنگیان
نویسندگان
1 دکترای برنامه ریزی درسی دانشگاه علامه طباطبایی، تهران. ایران. (نویسنده مسئول)
2 دکترای برنامه ریزی درسی دانشگاه خوارزمی، تهران. ایران.
doi
چکیده
این پژوهش، با هدف بررسی دیدگاه اساتید کارورزی دانشگاه فرهنگیان به شیوه کیفی و روش پدیدارشناختی انجام شده است. گردآوری اطلاعات با روش مصاحبه نیمه ساختاریافته بود و در ابتدا پرسشهای راهنمای مصاحبه تهیه و پس از اجرای یک نمونه، متن مصاحبه پیاده و پرسشها مورد تجدید نظر قرار گرفت، تا دادههای جمعآوری شده برای پاسخ به پرسش پژوهش از ظرفیت بیشتری برخوردار باشد. تعداد 15 نفر از اساتید بهصورت هدفمند انتخاب شدند این افراد به عنوان مجری برنامه کارورزی با رویکرد معلم فکور در 4 ترم متوالی، اطلاعاتی عمیق و غنی از چگونگی اجرای برنامه و تأثیرات آن بر دانشجویان در اختیار پژوهشگر قرار دادند. هر مصاحبه بین 60 - 45 دقیقه به طول میانجامید و متنهای حاصل از مصاحبهها، با استفاده از روش کدگذاری(سه مرحلهای) تحلیل و تفسیر شد. ارتباط طولانی مدت پژوهشگر به عنوان مدرس پرسابقه تربیت معلم و مشاهدات مداوم این محیط پژوهشی، اعتبار یافتههای پژوهش را مورد تایید قرار میدهد و یادداشتبرداری دقیق و کدگذاری مفصل پایایی یافتهها را ممکن میسازد. یافتههای پژوهش نشان داد که رویکرد برنامه درسی دانشگاه فرهنگیان بر عمل تأملی و موقعیت محور تأکید دارد اما محتوا، مستلزم بهکارگیری دانش ترکیبی(تربیتی موضوعی) و کاربردی است. یادگیری مبتنی بر بافت/ زمینه است و با توجه به موقعیت و تجربیات فردی، سازماندهی میشود. برنامه با بهکارگیری راهبرد مشاهده تأملی، روایتنویسی، کنشپژوهی و درسپژوهی؛ گفتگوی دیالکتیکی، حل مسئله در آموزش، ارائه بازخوردهای تأملی، خودارزیابی و ارزیابی همتایان بر اساس سطوح موفقیت در ارزشیابی، توانسته بر خودآگاهی حرفهای، عاملیت، میل به یادگیری و تغییر، ریسکپذیری برای روبرو شدن با چالشها، تعامل حرفهای و کاهش فاصله میان نظر و عمل دانشجویان تأثیرگذار باشد. در اجرا، برنامه با چالشهای: ساختارهای سازمانی، قوانین و رویههای حاکم بر روابط میان دانشگاه و آموزش و پرورش، حاکمیت روشهای سنتی در مدارس و محدود بودن شرایط برای کسب تجربیات حرفهای، عدم پشتیبانی علمی و حرفهای از مجریان از سوی مراجع ذیربط، مراکز علمی و پژوهشی متناسب با اقتضائات برنامه که موجب بازتعریف نوآوریها در قالب تجربیات پیشین روبرو بوده است.