بررسی ارتباط ابعاد شخصیتی کلونینجر، ادراک درد، تبعیت درمان و بدتنظیمی هیجانی در میان زنان مبتلا به اندومتریوز با رویکرد تحلیل شبکه

نویسندگان

1 گروه روان‌شناسی، دانشکدۀ روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

2 دانشیار، گروه روان‌شناسی، دانشکدۀ روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

3 گروه روان‌شناسی، دانشکدۀ علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.

doi
10.22059/japr.2025.396503.645266
چکیده

ژوهش حاضر با هدف تعیین رابطۀ میان ابعاد شخصیتی کلونینجر، شدت ادراک درد، تبعیت از درمان و بدتنظیمی هیجانی در میان زنان مبتلا به اندومتریوز انجام شد. این مطالعۀ کاربردی، به‌صورت مقطعی و با رویکردی کمی انجام شد. جامعۀ آماری شامل زنان مبتلا به اندومتریوز در مراکز درمانی، بیمارستان‌ها و مطب‌ها در شهر تهران در سال ۱۴۰۳ بود. در این پژوهش، ۱۸۰ بیمار اندومتریوز به روش نمونه‌گیری دردسترس انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده‌ها شامل پرسشنامۀ سرشت و منش کلونینجر (TCI-56)، مقیاس دیداری درد (VAS)، پرسشنامۀ تبعیت درمان موریسکی (MMAS) و مقیاس دشواری در تنظیم هیجان (DERS) بود. داده‌ها با نرم‌افزار R و بستۀ BOOTNET تحلیل شدند و روش تحلیل شبکه برای بررسی روابط میان متغیرها به‌کار رفت. یافته‌ها نشان داد دو بعد شخصیتی آسیب‌گریزی زیاد و خودراهبری اندک با ادراک درد شدیدتر و بدتنظیمی هیجانی بیشتر مرتبط بودند و این متغیرها نقش مهمی در پیش‌بینی تبعیت از درمان ایفا کردند. تحلیل شبکه، ساختار پیچیده‌ای از روابط میان متغیرها را نمایان ساخت و گره‌های مرکزی مانند بدتنظیمی هیجانی و تداوم را شناسایی کرد. نتایج مشخص کرد که ویژگی‌های شخصیتی و تنظیم هیجان نقشی کلیدی در تجربۀ روانی و رفتاری بیماران دارند. براین‌اساس، طراحی مداخلات درمانی فردمحور با تأکید بر تنظیم هیجان و تعدیل ویژگی‌های شخصیتی می‌تواند به بهبود کیفیت زندگی بیماران کمک کند. یافته‌های پژوهش می‌تواند برای ارائۀ درمان‌های دقیق‌تر، افزایش تبعیت از درمان و بهبود پیامدهای روان‌شناختی بیماران اندومتریوز سودمند باشد.