اثربخشی درمان ذهن‌آگاهی نوجوان‌محور بر استقامت و خوش‌بینی تحصیلی دانش‌آموزان مضطرب دورۀ اول متوسطه

نویسندگان

1 گروه روان‌شناسی، دانشکدۀ علوم تربیتی و روان‌شناسی، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران.

2 استادیار، گروه روان‌شناسی، دانشکدۀ علوم تربیتی و روان‌شناسی، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران.

3 گروه روان‌شناسی، دانشکدۀ علوم تربیتی و روان‌شناسی، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران.

doi
10.22059/japr.2024.359473.644626
چکیده

پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی درمان ذهن‌آگاهی نوجوان‌محور بر استقامت و خوش‌بینی تحصیلی دانش‌آموزان مضطرب دورۀ اول متوسطه انجام گرفت. روش پژوهش نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون با گروه گواه و دورۀ پیگیری دوماهه بود. جامعۀ آماری شامل دانش‌آموزان مضطرب دورۀ اول متوسطۀ شهر اصفهان در سال تحصیلی 1402-1401 بود. در این پژوهش 34 دانش‌آموز مضطرب به روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب و با گمارش تصادفی در گروه‌های آزمایش و گواه جای‌دهی شدند (18 دانش‌آموز در گروه آزمایش و 16 دانش‌آموز در گروه گواه). گروه آزمایش درمان ذهن‌آگاهی نوجوان‌محور را طی ده هفته در ده جلسۀ 90 دقیقه‌ای دریافت کردند. پرسشنامه‌های مورد استفاده شامل پرسشنامۀ اضطراب (AQ)، پرسشنامۀ استقامت تحصیلی (ARQ) و پرسشنامۀ خوش‌بینی تحصیلی (AOQ) بود. داده‌ها به شیوۀ تحلیل واریانس آمیخته و آزمون تعقیبی بونفرونی با استفاده از نرم‌افزار آماری SPSS23 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج نشان داد درمان ذهن‌آگاهی نوجوان‌محور بر استقامت تحصیلی (0001>P؛ 0/57=Eta؛ 36/67=F) و خوش‌بینی تحصیلی (0001>P؛ 0/59=Eta؛ 46/78=F) دانش‌آموزان مضطرب تأثیر معنادار دارد. براساس یافته‌های پژوهش می‌توان نتیجه گرفت که درمان ذهن‌آگاهی نوجوان‌محور با به‌کارگیری اعمال ذهن‌آگاهانه مانند خوردن آگاهانه، تنفس هدفمند و آگاهانه، و قدم‌زدن آگاهانه می‌تواند موجب افزایش مهارت‌های هوشیارانۀ دانش‌آموزان مضطرب شود و از این طریق استقامت و خوش‌بینی تحصیلی این دانش‌آموزان را افزایش دهد.