اثر اتیلن دی‌آمین تترا استیک اسید بر تحمل و تجمع نیکل در گیاه همیشه بهار )Calendula tripterocarpa Rupr(

نویسندگان

1 گروه زیست گیاهی، دانشکده علوم، دانشگاه شهرکرد

2 عضو هیئت علمی دانشگاه شهرکرد گروه زیست گیاهی، دانشکده علوم، دانشگاه شهرکرد

doi
10.22034/jpr.2023.2478
چکیده

ثابت شده است که کاربرد کلات‌هایی مانند اتیلن دی‌آمین تترا استیک اسید (EDTA) بر تحمل و تجمع فلز در گیاهان تاثیر دارد. بنابر این، در یک آزمایش گلخانه‌ای اثر غلظت‌های مختلف EDTA(0، 5/0، 1، 2 گرم بر کیلوگرم خاک) بر گیاهان همیشه بهار (Calendula tripterocarpa Rupr) رشد یافته در خاک با غلظت‌های مختلف نیکل (0، 100، 150 میلی‌گرم بر کیلوگرم) بررسی و شاخص رشد نسبی، محتوای رنگدانه‌های فتوسنتزی، پراکسیداسیون لیپید و فعالیت آنزیم‌های آنتی‌اکسیدانی کاتالاز و سوپر اکسید دیسموتاز در ریشه و برگ گیاه ارزیابی شد. نتایج نشان داد که تحت هر دو شرایط بدون تنش و تنش نیکل افزایش غلظت EDTA شاخص رشد نسبی ریشه و بخش هوایی و میزان کلروفیل کل در برگ را کاهش و محتوای مالون‌دی‌آلدئید برگ و ریشه را افزایش داد. کاربرد غلظت‌ 5/0 گرم EDTA بر کیلوگرم خاک، میزان کاروتنوئیدها و فعالیت آنزیم‌های آنتی‌اکسیدانی کاتالاز و سوپراکسید دیسموتاز در برگ و ریشه و غلظت نیکل در ریشه و بخش هوایی را افزایش داد. بطور جالبی با کاربرد غلظت‌های 1 و‌ 2 گرم EDTA بر کیلوگرم خاک، غلظت نیکل در ریشه و بخش هوایی و فعالیت آنزیم‌های آنتی‌اکسیدانی کاتالاز و سوپراکسید دیسموتاز کاهش ولی محتوای مالون‌دی‌آلدئید افزایش یافت. در مجموع، کاربرد غلظت‌ 5/0 گرم EDTA بر کیلوگرم خاک برای تقویت توان گیاه پالایی این گونه همیشه بهار مفید بود ولی سطوح بالای EDTA برای رشد گیاهان سمی بود و تجمع نیکل را کاهش داد و بنابر این کاربرد غلظت بالای این کلات برای بهبود تحمل و تجمع نیکل در گیاه همیشه بهار توصیه نمی‌شود.