طراحی، رواسازی و تعیین پایایی پرسشنامۀ شناخت اجتماعی کودکان و نوجوانان

نویسندگان

1 گروه روان‌شناسی و آموزش کودکان استثنایی، دانشکدۀ روان‌شناسی و علوم تربیتی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

2 : استادیار، گروه روان‌شناسی و آموزش کودکان استثنایی، دانشکدۀ روان‌شناسی و علوم تربیتی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

3 گروه روان‌شناسی و آموزش کودکان استثنایی، دانشکدۀ روان‌شناسی و علوم تربیتی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

4 گروه روان‌شناسی و آموزش کودکان استثنایی، دانشکدۀ روان‌شناسی و علوم تربیتی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

doi
10.22059/japr.2025.356269.644562
چکیده

هدف از پژوهش حاضر، طراحی پرسشنامۀ شناخت اجتماعی کودکان و نوجوانان و بررسی روایی و پایایی آن بود. روش پژوهش توصیفی از نوع روان‌سنجی بود. جامعۀ آماری پژوهش حاضر کلیۀ دانش‌آموزان 9 تا 17 سالۀ شهر مشهد در سال تحصیلی 1401-1400 بودند که از بین آن‌ها 320 نفر (180 دختر و 140 پسر) به روش نمونه‌گیری دردسترس انتخاب شدند. ابزار تحقیق شامل پرسشنامۀ محقق‌ساختۀ شناخت اجتماعی کودکان و نوجوانان بود. روایی صوری و محتوایی مقیاس با استفاده از شاخص نسبت روایی محتوا (CVR) و روایی سازه‌ای آن از طریق انجام تحلیل‌عاملی اکتشافی سنجیده شد و برای اطمینان از پایایی ابزار نیز از ضریب آلفای کرونباخ و نرم‌افزار SPSS-26 استفاده شد. نتایج تحلیل‌عاملی اکتشافی با استفاده از چرخش مستقل واریماکس، سه عامل مستقل همدلی، مهارت‌های ارتباطی و نظریۀ ذهن را معرفی کرد که درمجموع 042/54 درصد کل واریانس متغیرها را تبیین می‌کنند. مقدار ضریب آلفای کرونباخ در بررسی پایایی عوامل سه‌گانه پرسشنامه به‌ترتیب 93/0، 78/0، 70/0 و برای کل پرسشنامه 82/0 به‌دست آمد. با توجه به خصوصیات رفتارسنجی مطلوب پرسشنامۀ شناخت اجتماعی کودکان و نوجوانان می‌توان از این ابزار برای کاربردهای تحقیقاتی و بالینی استفاده کرد.