اثربخشی آموزش کوتاه‌مدت مادران با رویکرد راه‌حل‌محور بر تعامل مادر-کودک و خودکارآمدی مادر و کودک

نویسندگان

1 استاد، گروه مشاوره، دانشکدۀ علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران.

2 گروه مشاوره، دانشکدۀ علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران.

3 گروه مشاوره، دانشکدۀ علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران.

doi
10.22059/japr.2023.357839.644606
چکیده

هدف پژوهش حاضر، بررسی اثربخشی آموزش کوتاه‌مدت مادران با رویکرد راه‌حل‌محور بر تعامل مادر-کودک و خودکارآمدی مادر و کودک بود. روش پژوهش نیمه‌آزمایشی بود و از طرح پیش‌آزمون و پس‌آزمون با گروه گواه استفاده شد. جامعۀ پژوهش مادران دانش‌آموزان دبستانی شهر بروجن در سال تحصیلی 1400-1399 بودند. نمونه شامل 30 نفر از مادران دانش‌آموزان بود که با انتساب تصادفی در دو گروه آزمایش و گواه قرار گرفتند. ابزارهای پژوهش برای جمع‌آوری داده‌ها شامل مقیاس رابطۀ والد-کودک (CPRS)، سنجۀ خودکارآمدی والدینی (PSAM) و پرسشنامۀ خودکارآمدی کودکان و نوجوانان (SEQ-C) بود که مادران در دو مرحلۀ پیش‌آزمون و پس‌آزمون به آن‌ها پاسخ دادند. گروه آموزش پنج جلسه تحت آموزش والدگری راه‌حل‌محور قرار گرفتند، اما گروه کنترل مداخله‌ای را دریافت نکردند. داده‌ها با استفاده از تحلیل کوواریانس چندمتغیره (مانکووا) تجزیه و تحلیل شدند. برای تحلیل داده‌ها از نرم‌افزار SPSS-21 استفاده شد. یافته‌ها نشان داد بین نمرات پس‌آزمون گروه آزمایش و گواه در متغیرهای تعامل مادر-کودک و خودکارآمدی مادر و کودک تفاوت معنادار وجود دارد؛ یعنی آموزش مادران با رویکرد راه‌حل‌محور سبب بهبود تعامل مادر-کودک و افزایش خودکارآمدی مادران و کودکان شد. به‌طورکلی به‌نظر می‌رسد آموزش راه‌حل‌محور با اصول و تکنیک‌های منحصربه‌فرد می‌تواند حس شایستگی والدینی را در مادران بهبود بخشد و کنترل آن‌ها را بر شرایط حاکم بر تعامل آن‌ها با فرزندان افزایش دهد. براین‌اساس می‌توان از آموزش فرزندپروری با رویکرد راه‌حل‌محور به‌عنوان بخشی از برنامه‌های آموزش والدین برای افزایش سطوح رابطۀ مادر-کودک، خودکارآمدی مادر و کودکان استفاده کرد.