نقش بیمه محصولات زراعی در توسعه روستایی مطالعه موردی در استان فارس

doi
چکیده

  از اهداف مهم بیمه تأثیر بر کارآیی استفاده از نهاده‌های مختلف بیمه­شدگان است، که می‌‌تواند زمینه­ساز توسعه روستایی باشد و به افزایش درآمد و رفاه کشاورزان در جوامع روستایی بینجامد. هدف مطالعه حاضر بررسی چگونگی تأثیر بیمه محصولات زراعی بر کارآیی تولید بهره‌برداران کشاورزی و توسعه اقتصادی جوامع روستایی است. در این راستا، گندم­کاران استان فارس به عنوان جامعه مورد پژوهش در نظر گرفته شد. داده‌‌های مورد نیاز، با استفاده از اطلاعات مقطعی به­دست آمده از سه منطقه اقلیمی مدیترانه‌‌ای، نیمه­صحرایی گرم، و کوهستانی سرد که در حدود 90 درصد از مناطق آب و هوایی استان فارس را تشکیل می‌‌دهند، به روش نمونه‌‌گیری خوشه‌‌ای چندمرحله‌‌ای طبقه‌‌بندی­شده و از طریق مصاحبه با گندم­کاران بیمه‌شده و بیمه­نشده، در سال 1384 به­دست آمد. بهره‌‌برداران واردشده در جمعیت نمونه این مطالعه 162 گندم‌‌کار بیمه‌‌نشده و 248 گندم‌‌کار بیمه‌شده را شامل می‌شود. پس از انتخاب تابع تولید مناسب، نتایج بررسی تأثیر بیمه بر تولید بهره‌‌برداران در نواحی اقلیمی مورد مطالعه نشان داد که تأثیر بیمه بر تولید گندم­کاران در اقلیم مدیترانه‌‌ای مثبت، در اقلیم کوهستانی سرد منفی، و در اقلیم نیمه‌­صحرایی گرم تا حدودی منفی بوده است. با توجه بدین نتایج، می­توان گفت که عملکرد بیمه در بیشتر مناطق و مزارع مورد مطالعه از نظر افزایش تولید جنبه تصادفی داشته و به ویژگی‌های شخصی و مدیریتی بیمه­گذار بستگی داشته است. از این­رو، ارتقای کارآیی نظام بیمه محصولات زراعی به­منظور افزایش تولید و نقش­آفرینی در فرآیند توسعه روستایی در مناطق مختلف به ارائه خدمات ترویجی برای افزایش آگاهی کشاورزان از مزایای بیمه و نحوه افزایش تولید و کارآیی استفاده از نهاده­ها بستگی دارد.