سنجش و ارزیابی جامعه شناختی تاب‏ آوری شهر ورامین در برابر مخاطرات ناشی از تغییرات اقلیمی

نویسندگان

1 دانشیار گروه جغرافیای طبیعی، دانشکدة جغرافیا، دانشگاه تهران

2 استادیار گروه جغرافیا، دانشکدة علوم انسانی، دانشگاه زنجان

3 دانشجوی دکتری آب و هواشناسی گروه جغرافیا، دانشکدة علوم انسانی، دانشگاه زنجان

doi
10.22059/jphgr.2021.281426.1007382
چکیده

از آنجا که تاب‏آوری به توانایی یک مجموعه برای بازگشت به شرایط طبیعی پس از وقوع بلا دلالت دارد، هدف از مطالعة حاضر سنجش و ارزیابی سطح تاب‏آوری شهر ورامین در مواجهه با مخاطرات ناشی از تغییرات اقلیمی از دیدگاه شهروندان آن است. این مطالعة توصیفی- تحلیلی، با مشارکت 393 نفر از شهروندان ورامین در پاسخ به پرسش‏نامه‏ای با آلفای کرونباخ 89/0، که بر اساس مؤلفه‏های چهارگانة محیطی، اقتصادی- اجتماعی، زیربنایی، و نهادی طراحی شده بود، انجام شده است. تحلیل آمار توصیفی و استنباطی هر یک از مؤلفه‏ها و شاخص‏های آن‏ها در نرم‏افزار SPSS21 با استفاده از آزمون One Sample T-test محاسبه و با استفاده از آزمون فریدمن اولویت‏بندی شد. نتایج حاصل از سنجش میزان تاب‏آوری شهر ورامین با تأکید بر مخاطرات ناشی از تغییرات اقلیمی نشان داد که میزان تاب‏آوری از دیدگاه شهروندان 15/2 بوده که از متوسط مطلوب پایین‏تر است و بیانگر این است که شهروندان ورامین را در برابر مخاطرات ناشی از تغییرات اقلیمی آسیب‏پذیر می‏دانند. همچنین، از دیدگاه شهروندان، مؤلفه‏های اقتصادی- اجتماعی و زیربنایی میزان تاب‏آوری بالاتری نسبت به مؤلفه‏های محیطی و نهادی دارند. بنا بر پیشنهادهای به‏دست‏آمده از شهروندان، همکاری دولت، نهادهای محلی، و سازمان‏های آموزشی برای آگاهی‏دادن به افزایش مشارکت‏ شهروندی در کاهش و سازگاری با اثرهای تغییرات آب‏وهوایی و بهبود تاب‏آوری شهری مؤثر است.