اثربخشی آموزش والدگری مبتنی بر رویکرد مثبت‌گرا بر استرس والدگری و انعطاف‌پذیری روان‌شناختی مادران کودکان با اختلال رفتاری-هیجانی برون‌سازی‌شده

نویسندگان

1 گروه مشاوره، واحد تنکابن، دانشگاه آزاد اسلامی، تنکابن، ایران.

2 گروه مشاوره، دانشکدۀ علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.

doi
10.22059/japr.2025.356612.644569
چکیده

پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی آموزش والدگری مبتنی بر رویکرد مثبت‌گرا بر استرس والدگری و انعطاف‌پذیری روان‌شناختی مادران کودکان با اختلال رفتاری-هیجانی برون‌سازی‌شده انجام گرفت. پژوهش کاربردی از نوع نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون با گروه گواه و دورۀ پیگیری دوماهه بود. جامعۀ آماری را مادران کودکان با اختلال رفتاری-هیجانی برون‌سازی‌شده مراجعه‌کننده به مرکز مشاورۀ آموزش و پرورش ناحیۀ 6 شهر اصفهان در سال تحصیلی 1402-1401 تشکیل دادند. برای اجرای پژوهش، 35 مادر با روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب و با گمارش تصادفی در گروههای آزمایش و گواه جایگزین شدند (18 نفر در گروه آزمایش و 17 نفر در گروه گواه). گروه آزمایش آموزش والدگری مبتنی بر رویکرد مثبت‌گرا (ده جلسه) را طی ده هفته دریافت کردند. پرسشنامه‌های پژوهش شامل سیاهۀ رفتاری کودکان و نوجوانان (CBCL)، پرسشنامۀ استرس والدگری (PSQ) و پرسشنامۀ انعطاف‌پذیری روان‌شناختی (CFI) بود. داده‌ها به شیوۀ تحلیل واریانس آمیخته با نرم‌افزار SPSS-23 تجزیه و تحلیل شدند. نتایج نشان داد آموزش والدگری مبتنی بر رویکرد مثبت‌گرا بر استرس والدگری (0/001>P؛ 0/66=Eta؛ 63/80=F) و انعطاف‌پذیری روان‌شناختی (0/001>P؛ 0/50=Eta؛ 33/70=F) مادران کودکان با اختلال رفتاری-هیجانی برون‌سازی‌شده تأثیر داشته است. براساس یافته‌ها، آموزش والدگری مبتنی بر رویکرد مثبت‌گرا با بهره‌گیری از روشهای فرزندپروری بهنجار، اصول ارتباطی مناسب و مثبت‌نگری حاصل از رویکرد مثبت‌گرا می‌تواند به‌عنوان روشی کارآمد در جهت کاهش استرس والدگری و بهبود انعطاف‌پذیری روان‌شناختی مادران کودکان با اختلال رفتاری-هیجانی برون‌سازی‌شده مورد استفاده قرار گیرد.