فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

فلزات سنگین در ذرات غبار نقش مهمی در آلودگی خاک‏های کشاورزی دارند که با شناخت آن گام مهمی در پیشگیری از اثرهای بهداشتی آن برداشته خواهد شد. در این پژوهش فراوانی طوفان‏های گردوغبار در ایستگاه‏های داراب، جهرم، فسا، و لار در بازة زمانی 16ساله (۲۰۰۰-2015) بررسی و با مدل‏های ‏اسپلیت ردیابی شد. برای شناسایی غلظت فلزات سنگین در خاک زراعی گندم، 16 نمونه خاک زراعی از عمق صفر تا 5 سانتی‏متری در دو زمان قبل (فصل زمستان) و بعد از طوفان‏های گردوغبار (فصل تابستان) برداشته شد و در آزمایشگاه با استفاده از دستگاه جذب اتمی به روش شعله غلظت‏ها اندازه‏گیری شد و با شاخص زمین‏انباشتگی ارزیابی شد. نتایج نشان داد بیشینة طوفان‏های گردوغبار در بهار و اوج آن‏ در ایستگاه فسا و جهرم بود که ذرات غبار از بیابان‏های عراق و ربع‏الخالی به‏واسطة بادهای شمال انتقال یافته‏اند. غلظت فلزات سنگین در خاک نشان داد که فلزات سرب و کادمیوم در زمان بعد از گردوغبار نسبت به زمان قبل افزایش یافت و اختلاف آن‏ها در سطوح 05/0 و 01/0 معنی‏دار بود. شاخص آلودگی زمین‏انباشتگی نشان داد غلظت فلزات در اکوسیستم‏های زراعی داراب و لار بیش‏ از حد مجاز بوده و در طبقة آلودگی شدید قرار گرفتند.