مکان یابی ایستگاه های هواشناسی جاده ای با استفاده از روش تحلیل سلسله مراتبی (محور مورد مطالعه: محورهای کوهستانی البرز)
نویسندگان
1 دانش آموختة کارشناسی ارشد سنجش از دور و GIS، دانشگاه تهران، تهران، ایران
2 دانشجوی دکتری هواشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران
3 دانشیار، پژوهشگاه هواشناسی و علوم جو، تهران، ایران
4 دانشیار، پژوهشگاه هواشناسی و علوم جو، تهران، ایران
doi
10.22059/jphgr.2021.300727.1007503چکیده
مشکلات ناشی از شرایط جوی در محورهای کوهستانی البرز، بهویژه در فصل زمستان، از موارد قابل مطالعه در زمینة علوم هواشناسی است. بنابراین، قرارگیری موقعیت مناسب ایستگاههای هواشناسی جادهای از اهمیت بسزایی برخوردار است. بدین منظور، برای تعیین مکان مناسب ایستگاههای هواشناسی جادهای، معیار مخاطرات اقلیمی شامل بارش، یخبندان برای شاخصهای زمان شروع و خاتمه و تعداد روزهای یخبندان، دما جهت بررسی دمای کمینه و بیشینه با مقدار کمتر از 10- و بیشتر از 35 درجة سلسیوس، دادههای ماهوارهای سطح پوشش برف، معیار ژئومورفولوژیکی شامل ریزش سنگ، نقاط زمینلغزش و گسلهای فعال، معیار ترافیکی شامل نقاط پُرتصادف و شرایط محیطی معیار اقتصادی-امنیتی قرار میگیرد. سپس، با استفاده از روش فرایند تحلیل سلسلهمراتبی و وزندهی به هر یک از معیارها، نقشة نهایی الویتبندی محور چالوس و هراز تهیه و ایستگاههای هواشناسی جادهای پیشنهاد داده میشود. نتایج نشان داد که پس از الویتبندی محورها از نظر نیاز به ایستگاههای جدید، با تحلیل Location-Allocation و بررسی فواصل بهینة محورها از راهداری، جایگاههای سوخت، دوربینهای نظارتی، و روستاهای اطراف محور، ایستگاههای نهایی در قطعات الویتدار محور چالوس در محدودة کیاسر، مرزنآباد، خرگوشدره، و ولیآباد و در محور هراز در محدودة پلور، مبارکآباد- آبعلی، راهداری حدفاصل رودهن- بومهن، و رینه هستند. با توجه به شرایط منطقة معرفیشده، قابلیت تغییر ایستگاهها در محدودة 1 تا 5 کیلومتری نقطة معرفیشده وجود دارد و هر ایستگاه هواشناسی منطقهای درحدود 30 کیلومتر را پوشش میدهد.