عوامل مؤثر بر پذیرش فناوری‌های کاهش‌دهنده ضایعات گندم در دوره­های کم­آبی و خشکسالی سال‌های 1380 تا 1384 : مطالعه موردی کشاورزان گندم­کار استان خراسان رضوی

doi
چکیده

  هدف این مقاله بررسی عواملی است که در دوره­های کم­آبی و خشکسالی سال‌های 84-1380 بر میزان پذیرش فناوری‌های کاهش‌دهنده ضایعات گندم مؤثر بوده‌اند. روش تحقیق، پیمایشی و از نوع توصیفی- همبستگی است. جامعه آماری، 22119 کشاورز استان خراسان رضوی را که در سال زراعی 84-1383 به کشت گندم پرداخته‌اند، دربرمی‌گیرد‎؛ از این میان، تعداد 357 نفر با استفاده از آماره کوکران به روش نمونه‌گیری خوشه‌ای چندمرحله­ای هدفمند به‌صورت نمونه آماری انتخاب شدند و در نهایت‏، 291 پرسشنامه جمع­آوری شد. روایی ظاهری و محتوایی پرسشنامه با کسب نظرات گروهی از متخصصان بررسی شد و اصلاحات لازم صورت گرفت. ضریب اعتبار پرسشنامه نیز با استفاده از آزمون کرونباخ آلفا برابر 87/0 به­دست آمد. یافته­ها نشان می‌دهد که میزان پذیرش فناوری‌ها در 93 درصد کشاورزان در سطوح «بسیار پایین» و «پایین» بوده است. با بررسی نوع فناوری‌ها، مشخص شد که بیشترین میزان پذیرش به ترتیب در زمینه‌های فنون کنترل علف­های هرز، تقسیم کود، و تنظیم زمان کاشت بذر صورت گرفته است. تحلیل روابط بین عوامل و پذیرش فناوری‌ها نشان می‌دهد که بین ویژگی­های فردی و زراعی کشاورزان با پذیرش این فناوری‌ها رابطه‌ای معنی‌دار وجود دارد. در آزمون رگرسیون چند متغیره خطی، متغیر «دانش فنی در مورد فناوری‌های کاهش‌دهنده ضایعات گندم» 3/23 درصد از تغییرات متغیر پذیرش فناوری‌ها را تبیین می‌کند.