بازسرایی روایات و تجارب دانشجومعلمان به منظور شناسایی عوامل مؤثر در تکوین «هویت حرفهای» آنان
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، مدیریت آموزشی دانشگاه محقق اردبیلی.
2 دانشجوی دکتری، مطالعات برنامه درسی،دانشگاه خوارزمی تهران.
3 دانشجوی دکتری، مدیریت آموزشی دانشگاه خوارزمی و مدرس دانشگاه فرهنگیان.
4 دانشجوی دکتری، مطالعات برنامه درسی،دانشگاه خوارزمی تهران.
doi
چکیده
پژوهش حاضر با هدف بازسرایی روایتهای دانشجومعلمان دربارة شناسایی عوامل مؤثر در تکوین هویت حرفهای آنان انجام شده است. رویکرد پژوهش، کیفی و از نوع پژوهش روایی است. ابزار گردآوری دادهها، یادداشتهای خودزیستنگارانه و زیستنگارانة دانشجومعلمان در قالب پروژۀ کارشناسی است. روش انتخاب شرکتکنندگان، هدفمند و از نوع موارد مطلوب است. برای همین منظور، 22 پروژۀ کارشناسی برای تحلیل انتخاب شد. پژوهشگران در مرحلۀ اجرای پژوهش، نخست نوشتههای خودزیستنگارانة دانشجومعلمان را بازبینی کردند و در نهایت مراحل کدگذاری سه مرحلهای انجام شد. در مرحلۀ بازبینی روایات دانشجومعلمان تجارب دانشجومعلمان به سه مرحلۀ تقویمی شاملِ تجارب قبل از دانشجومعلمی، تجارب حین دانشجومعلمی و پیشبینی دربارۀ آیندۀ معلمی خود، در قالبِ خودزیستنگاری و خودارجاعی، توصیف، کدگذاری و تفسیر شد. پس از استخراج کدهای اولیه و نامگذاری محورها در مراحل تقویمی، بر اساس اطلاعات حاصلشده، عوامل مؤثر در تکوین هویت حرفهای از مفاهیم پدید آمد؛ به این دلیل که در اعتباریابی مفاهیمِ بهدستآمده بر اساس مصاحبه از دانشجومعلمان، تأثیرگذاری دوران قبل از دانشگاه در ساخت هویت معلمی و دوران چهارسالة تربیت معلم در تکوین و تکمیل هویت معلمی بیتأثیر نبوده است؛ بهطوری که حتی این دوران از منظر مصاحبهشوندگان اگر به لحاظ برنامهریزی درسی، امکانات آموزشی و سطح علمی مدرسان در شرایط بهتری قرار داشته باشد، بهتر از دوران قبل از دانشگاه نیز قابل تبیین خواهد بود.
