گوستینگ در روابط دوستانۀ نوجوانان: یک مطالعۀ پدیدارشناختی

نویسندگان

1 استادیار، گروه مشاوره، دانشکدۀ روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

2 گروه مشاوره، دانشکدۀ روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

3 گروه مشاوره، دانشکدۀ روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

doi
10.22059/japr.2025.386452.645086
چکیده

هدف پژوهش حاضر، بررسی عوامل مؤثر در استفاده از گوستینگ در روابط دوستانۀ نوجوانان بود. این پژوهش به روش کیفی و به شیوۀ پدیدارشناختی به‌منظور رسیدن به درک و فهمی عمیق از دیدگاه مشارکت‌کنندگان صورت گرفت. میدان پژوهش را همۀ نوجوانان دختر ۱۸-۱۶ سالۀ شهر تهران که در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۳ مشغول به تحصیل بودند، تشکیل دادند. درنهایت از طریق نمونه‌گیری هدفمند با درنظرگرفتن اصل اشباع، ۲۰ دختر نوجوان در پژوهش شرکت کردند. به‌منظور جمع‌آوری داده از مصاحبۀ نیمه‌ساختاریافته استفاده شد و پس از تجزیه و تحلیل داده‌ها به روش هفت‌مرحله‌ای کلایزی، نتایج در قالب دو مضمون اصلی (عوامل روانی-هیجانی و عوامل شناختی-عملکردی)، چهار مضمون فرعی (ضعف در مهارت‌های ارتباطی، نیازها، ترس و نگرانی‌ها و داشتن باورهای ناکارآمد) و ۱۷ مفهوم اولیه طبقه‌بندی شدند. براساس یافته‌ها می‌توان گفت نوجوانان به‌دلیل ضعف‌های شخصیتی و تلاش در جهت اجتناب و کاهش پیامدهای منفی پایان رابطه، از گوستینگ برای به‌اتمام‌رساندن روابط خود استفاده می‌کنند. براساس نتایج پژوهش، پیشنهاد می‌شود متخصصان سلامت روان در حوزۀ نوجوان، به‌ویژه مشاوران مدارس، به برنامه‌ریزی و اقدام در جهت کاهش استفاده از گوستینگ در پایان‌دادن به روابط دوستانه، با هدف بهبود روابط اجتماعی و سلامت روان نوجوانان اقدام کنند.