اسکان عشایر و تخریب مراتع در استان چهارمحال و بختیاری: مطالعه موردی شهرک‌های عشایری شَرمک، چِلگرد و لُشتر

doi
چکیده

دامداری عشایری به لحاظ بهره‌برداری از اراضی حاشیه‌ای از نظر بوم‌شناختی و اقتصادی از پایداری درخور توجهی برخوردار است. این نظام در بسیاری از مناطق جهان و از جمله در کشور ما تحت تأثیر جریان نوسازی رو به افول نهاد و روند اسکان خودجوش و نیز سازمان یافته یا حمایت شده از سوی دولت‌ها شدت یافت. هرچند اسکان، برخورداری نسبی عشایر از خدمات مورد نیاز را در پی دارد اما موجب تخریب پوشش گیاهی و فرسایش شعاعی مراتع پیرامون سکونتگاه‌ها می‌شود. مقاله حاضر با تکیه بر یافته‌های میدانی، تبعات زیست محیطی اسکان جامعه کوچرو را بررسی می­کند. نتایج پژوهش گویای آن است که به رغم کاهش دام خانوارهای مورد بررسی ، شاخص‌های کیفی مدیریت مرتع که ناظر بر نوع ‌رفتار با مرتع است، روند نامطلوبی یافته است و در نتیجه تخریب مراتع پیرامون سکونتگاه‌های مورد بررسی تشدید شده است. برای برون‌رفت از این وضعیت، توسعه درون‌زا و پایدار مناطق عشایری استان، حمایت از منافع جامعه کوچرو، بازآفرینی دانش بومی‌و تنوع‌بخشی به معیشت عشایر اسکان‌یافته پیشنهاد شده است.