فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

ارزشیابی یکی از عناصر مهم برنامة درسی و نظام آموزشی به شمار می­رود که وسیله­ای برای تحقق اهداف آموزشی، تربیتی و تشخیص میزان پیشرفت یادگیری فراگیر است. تجارب ­زیستة معلمان در زمینة تغییرات اخیر نظام ارزشیابی از کمّی به کیفی در دورة ابتدایی، ضمن بازنمایی نقاط قوّت و ضعف فرایندهای یادگیری، زمینه‌ای مناسبی را برای اصلاح و بهبود کیفیت نظام ارزشیابی فراهم می‌کند. در پژوهش حاضر تلاش شده است تا با واکاوی در تجربة ‌زیستة معلمان ابتدایی، تأثیر تغییرات نظام ارزشیابی در فرایند یاددهی­ یادگیری را درک و بازنمایی کند. بدین‌منظور، مبتنی بر روش پدیدارشناسی تفسیری و با استفاده از فن مصاحبة نیمه­ساختاریافته، داده‌های مربوط به 14 مشارکت‌کنندة معلم زن و مرد در منطقة دو شهر تهران که به روش نمونه‌گیری هدفمند از نوع ملاکی انتخاب شده بودند گردآوری شد. داده‌های گردآوری‌شده نیز با استفاده از راهبرد هفت‌مرحله‌ای کُلایزی تحلیل شده است. یافته‌ها نشان می­دهد ادراک معلمان در برابر تغییرات نظام ارزشیابی را می‌توان به دو دسته «نگاه منتقدانه» و «نگاه مثبت» تفکیک کرد. تحلیل عمیق روایت‌های معلمان مخالف با تغییرات نظام ارزشیابی دورة ابتدایی به شناسایی و طبقه‌بندی سه دلیل عمده شامل «ذهنی­بودن ارزشیابی در دروس کتبی و شفاهی»، «نبود نظارت و پیگیری کافی» و «کم‌توجهی به جایگاه معلم» منتج شده است. همچنین تحلیل عمیق روایت‌های موافقان تغییرات نظام ارزشیابی، به شناسایی و طبقه‌بندی سه دلیل عمده شامل «ضرورت به‌کارگیری روش­های جدید»، «بی­توجهی زیاد به آزمون­های پایانی» و «وجود نگرش مثبت در دانش­آموزان» منتهی شده است. در نهایت، دلایل موافقت و مخالفت در اجرای تغییرات نظام ارزشیابی از دیدگاه معلمان در چهار مضمون اصلی و سیزده زیرمضمون طبقه‌بندی شده است.