اثربخشی مداخلۀ مبتنی بر نظریۀ خودتعیینگری بر ارتقای بهزیستی ادراکشده در روابط دوستانه در سرآغاز جوانی
نویسندگان
1 گروه روانشناسی مشاوره و تربیتی، دانشکدۀ علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.
2 گروه روانشناسی مشاوره و تربیتی، دانشکدۀ علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.
3 دانشیار، گروه روانشناسی مشاوره و تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.
doi
10.22059/japr.2024.366115.644748چکیده
پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی مداخلۀ مبتنی بر نظریۀ خودتعیینگری (SDTI) بر ارتقای بهزیستی ادراکشده در روابط دوستانه در سرآغاز جوانی انجام شد. طرح پژوهش بهلحاظ هدف، کاربردی و از نوع نیمهآزمایشی با پیشآزمون، پسآزمون با گروه گواه (لیست انتظار) و مرحلۀ پیگیری بود. جامعۀ آماری پژوهش را دانشجویان کارشناسی دانشگاههای شهر مشهد در نیمسال دوم سال تحصیلی 1402-1401 تشکیل دادند. نمونۀ پژوهش شامل 30 نفر (19 نفر زن و 11 نفر مرد) بود که به روش دردسترس انتخاب و بهصورت تصادفی در دو گروه آزمایش و گواه جایدهی شدند. گردآوری دادهها با مقیاس سطح حالت سرزندگی ذهنی (SVS-SL)، پرسشنامۀ ادراک از مؤلفههای کیفیت رابطه (PRQC) و مقیاس همدلی اساسی (BES) انجام گرفت. شرکتکنندگان گروه آزمایش به مدت هشت جلسۀ 90 دقیقهای و هفتهای دو مرتبه در معرض مداخله قرار گرفتند. دادهها با تحلیل واریانس اندازهگیری مکرر چندمتغیره و با نرمافزار SPSS-27 تحلیل شدند. نتایج نشان داد مداخلۀ مبتنی بر نظریۀ خودتعیینگری (SDTI) بر ارتقای مؤلفههای بهزیستی ادراکشده در روابط دوستانه (سرزندگی، رضایت، تعهد، صمیمیت، اعتماد و همدلی) مؤثر است. در مرحلۀ پیگیری، اثربخشی مداخله بهطور معناداری افزایش یافت (01/0>P). یافتههای این پژوهش نشان داد مداخلۀ مبتنی بر نظریۀ خودتعیینگری (SDTI) میتواند در افزایش بهزیستی ادراکشده در روابط دوستانه مؤثر واقع شود و استفاده از آن به مشاوران مراکز مشاورۀ دانشجویی توصیه میشود.