خصوصیات روان‌سنجی نسخۀ فارسی مقیاس کوتاه‌شدۀ خردمندی در بزرگسالان ایرانی

نویسندگان

1 استاد، گروه روان‌شناسی، دانشکدۀ اقتصاد و علوم اجتماعی، دانشگاه بوعلی سینای همدان، همدان، ایران.

2 گروه روان‌شناسی، دانشکدۀ اقتصاد و علوم اجتماعی، دانشگاه بوعلی سینای همدان، همدان، ایران.

3 گروه روان‌شناسی، دانشکدۀ علوم انسانی، واحد شاهرود، دانشگاه آزاد اسلامی، شاهرود، ایران.

4 گروه روان‌شناسی، دانشکدۀ اقتصاد و علوم اجتماعی، دانشگاه بوعلی سینای همدان، همدان، ایران.

doi
10.22059/japr.2024.361950.644670
چکیده

هدف پژوهش حاضر، بررسی خصوصیات روان‌سنجی نسخۀ فارسی مقیاس کوتاه‌شدۀ خردمندی در بزرگسالان ایرانی بود. روش پژوهش از لحاظ هدف کاربردی و از نظر روش توصیفی از نوع پیمایشی بود. جامعۀ آماری آن شامل کلیۀ بزرگسالان 20 تا 75 سالۀ شهر اراک در سال 1402 بود. 500 نفر (275 نفر مرد و 225 نفر زن) به روش نمونه‌گیری دردسترس (به شیوۀ آنلاین) انتخاب شدند. گردآوری داده‌ها با مقیاس کوتاه‌شدۀ خردمندی سن‌دیگو (SD-WISE-7)، مقیاس خردمندی سن‌دیگو (SD-WISE)، پرسشنامۀ هوش موفق (SIQ)، مقیاس بهزیستی روان‌شناختی (PWBS) و پرسشنامۀ آفرینندگی (CQ) بود. همسانی درونی (آلفای کرونباخ)، پایایی ترکیبی، ضریب امگا، روایی عاملی اکتشافی، تأییدی، ملاکی، روایی همگرا و واگرا، ضریب همبستگی پیرسون با نرم‌افزارهای SPSS و AMOS نسخۀ 24 بررسی شدند. نتایج نشان داد مقیاس، ساختاری تک‌عاملی با واریانس تبیین‌شدۀ 73/50 درصد دارد. آلفای کرونباخ 0/94، پایایی ترکیبی 0/83 و ضریب امگا 0/91 بود. همچنین نتایج تحلیل‌عاملی تأییدی از تأیید ساختار تک‌عاملی این مقیاس حکایت داشت (0/072=RMSEA؛ 0/962=AGFI؛ 934/0=GFI؛ 0/925=NFI؛ 0/913=CFI). نتایج آزمون ضریب همبستگی پیرسون هم نشان‌دهندۀ همبستگی مثبت مقیاس کوتاه با مقیاس بلند بود که از روایی همگرایی این ابزار حکایت دارد (681/0=r؛ 01/0>P). یافته‌ها نشان داد نسخۀ فارسی مقیاس کوتاه‌شدۀ خردمندی از روایی و پایایی قابل قبولی برخوردار است و نه‌تنها می‌تواند سریع‌تر از نسخۀ بلند اجرا شود، بلکه ساختار عاملی آن هم قابل‌اتکاتر است.