روستاهای برآمده از اسکان عشایر و چالش‌های آن

doi
چکیده

 آمایش سرزمین و توسعه کشور نیازمند توجه ویژه به تمامی عرصه‌ها و زیستگاه‌های شهری، روستایی و عشایری است. در این میان، جامعه عشایر به خاطر محرومیت و شرایط سخت زندگی از جایگاه مهمی برخوردار است و به همین دلیل، سامان­دهی جامعه عشایر همواره مورد توجه بوده است. از مهم‌ترین بحث‌های مطرح در حوزه سامان­دهی‏، اسکان عشایر است. این سیاست که از دوره پهلوی اول با نگرش سیاسی شروع شده و تا برنامه چهارم توسعه کشور (1388-1384) با نگرش توسعه پایدار ادامه یافته است، به شکل‌گیری روستاها یا کانون‌های خودجوش و هدایتی متعددی منجر شده که بی­توجهی بدان باعث از بین رفتن اعتبارات و دوری از نظم فضایی سرزمین می‌شود. این سیاست برگرفته از دیدگاه‌هایی همچون تغییرات اجتماعی، نوسازی، تأمین نیازهای اساسی، حفظ محیط زیست و راهبرد توسعه پایدار است که در هر دوره، با توجه به دیدگاه وی‍ژه، خدمات­رسانی و ایجاد شرایط اسکان برای این جامعه صورت گرفته است. روستاهای جدید با چالش‌هایی چون سستی همکاری دستگاه‌های اجرایی در زمینه اسکان، ناتوانی مدیریت این روستاها، و مشارکت اندک مردم در فرآیند اسکان روبه‌رو بوده‌اند و از این‌رو، برای فراهم آوردن زمینه پایداری اقتصادی، اجتماعی و زیست‌محیطی این کانون‌ها، برخورداری از برنامه‌های کارآمد ضروری خواهد بود.