فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف اساسی پژوهش حاضر استخراج ابعاد معلمان اثربخش به‌منظور ارائه چهارچوب مفهومی آموزش و تربیت ‌معلم اثربخش است. بدین منظور، تلفیقی از روش‌های تحلیل محتوای اسنادی، تحلیلی-توصیفی و کیفی استفاده شد. در بخش نخست، جامعه آماری شامل کلیه متون نظری و پژوهشی داخلی و خارجی در دسترس، مراجع مرتبط و اسناد بالادستی نظام آموزش‌وپرورش کشور جمهوری اسلامی ایران است که به‌صورت هدفمند 40 سند (29 مطالعۀ خارجی، 4 مطالعۀ داخلی و 7 سند بالادستی) انتخاب و مطالعه شدند. در این بخش، ابزار گردآوری داده‌ها چک‌لیست بوده است که روایی صوری، محتوایی آن مورد تأیید 3 نفر از متخصصان دانشگاهی قرار گرفت و با روش آزمون مجدد، پایایی آن 91/ به دست آمد. در این باره، 138 ویژگی برای معلمان اثربخش استخراج و در 37 مشخصه تلخیص شدند. 37 مشخصه نیز با توجه به قرابت ماهیتی در 5 بعد صلاحیت‌های حرفه‌ای (با 3 مشخصه)، ویژگی‌های شخصیتی (با 9 مشخصه)، مدیریت کلاس درس (با 5 مشخصه)، مهارت‌های تدریس (با 10 مشخصه) و نظارت و ارزشیابی (با 10 مشخصه) دسته‌بندی شدند. در بخش دوم، به استناد نتایج به‌دست‌آمده و مبانی نظری مرتبط، چهارچوب مفهومی ارائه شد. در بخش سوم نیز جامعۀ آماری شامل استادان رشته علوم تربیتی با گرایش برنامه‌ریزی درسی دانشگاه‌های دولتی شهر تهران بوده است (31=N) که10 نفر به‌صورت هدفمند انتخاب و با مصاحبه نیمه‌ساختاریافته چهارچوب مفهومی اعتباربخشی شد. با معیارهای چهارگانه لینکلن و گوبا (اعتمادپذیری، انتقال‌پذیری، اتکاپذیری و تأییدپذیری) قابلیت اعتماد پژوهش لحاظ شد. بررسی نظرهای متخصصان مبین معتبر بودن چهارچوب مفهومی پیشنهادی بوده است.